Bir Başarı Hikâyesi: Berdan Cıvata – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Bir Başarı Hikâyesi: Berdan Cıvata

14 Eylül 2018

Cıvata, basit bir bileşen olarak görülse de yüzlerce ton yüke, binlerce Nm torka ya da denizin altında korozyon ve zorlu çevresel koşullara maruz kalan yapıların ve platformların kurulumunda, kritik bir öneme sahip, en önemli makine elemanlarından biridir. Görevini, her şartta başarıyla yerine getirecek cıvataların üretim süreçlerinin her bir adımı; teknolojik bilgi, patentli işlemler, uygun altyapı ve yetkin bir ekip ve zengin bir test laboratuvarı gerektiriyor. Berdan Cıvata; altyapısı, tecrübesi, patentli süreçleri ve inovasyon kültürü ile alanında, sadece Türkiye’nin değil, dünyanın önde gelen üreticileri arasında yer alıyor. Firma, başarısını, savunma ve havacılık sektörüne de taşıyor.

Tarsus’ta, 1980’de, 150 metrekarelik bir tesiste, 3’ü çırak 5 çalışanla üretime başlayan Berdan Cıvata, bugün, 12.000 metrekaresi kapalı toplam 33.000 metrekarelik tesislerde, 35’i mühendis, yaklaşık 300 çalışanı ile üretim yapıyor. Berdan Cıvata’nın, alanında lider firmalardan biri haline gelmesi, alınan derslerle şekillenen, zorlu bir sürecin sonunda gerçekleşti. Firma, geçmişte, bazı projelerde, hizmet aldığı paydaşlarından kaynaklanan sorunlarla duraksamalar yaşadı. Fakat her seferinde, Ar-Ge ve inovasyonla bir çıkış yolu buldu ve bugün, tüm üretim süreçlerine tamamen hâkim olduğu, özgün çözümler geliştiren bir konuma erişti.

 

ISO EN 17025’e göre Laboratuvar Akreditasyon Belgesi

 

Berdan Cıvata Kurucularından Hasan Şemsi, bu süreçte yaşadıklarını, şöyle anlatıyor: “Aldığımız bir projede, Tarsus’ta üretip Adana’da bir firmada ısıl işlem yaptırdığımız cıvatalar, Ankara’da, yaklaşık 80 m uzunluğundaki bir kulenin yapımında kullanılacaktı. Montaj sırasında, yerde kurulan kule, yerine konmak üzere kaldırılırken vincin çırpması veya sarsması sonucu, cıvataların kırılmasıyla üçe bölündü. Nedenini anlamak için cıvataları, Almanya’daki bir üniversitede, proje bedelinin yarısı kadar harcama yaparak test ettirdik. Sonuç; cıvatalar yanlış banyoda sertleştirilmişti. Diş diplerinde karbon birikmesine sebebiyet veren bu olayı, her zaman yaşayabilirdik. Cıvataları yeniden ürettik. İstanbul’daki başka bir tesiste sertleştirip müşteriye yolladık. Zararımız büyüktü. Karar verdik… Sertleştirme işlemi bünyemizde olmalıydı ve bu işlem için gerekli altyapıyı da bünyemizde kurduk.

Sıcak daldırma galvanizli cıvataları da dışarıda kaplatmak zorundaydık. Afşin Elbistan Termik Santrali için ürettiğimiz 10.9 kalite cıvataların sıcak galvanizinde, Türkiye’nin, en eski ve en tecrübeli (!) sıcak galvaniz firmasıyla çalıştık. Cıvataları, Elbistan’a gönderdik. Bir hafta sonra, ‘Cıvatalarınız kırılıyor!’ diye haber geldi. 800 km yolu göze aldık, Elbistan’a gittik. Cıvatalarda, hidrojen kırılganlığı çatlaklarını gördük. Biz, yine verdiğimiz sözü tutup, cıvataları,  bir daha üreterek teslimatımızı yaptık; ama buradaki kaybımız da oldukça fazla idi. Bir karar daha verdik… Cıvatalarımızı, sıcak kaplama için kimseye göndermeyecektik, kendimiz kaplayacaktık. Bunun için, yeni bir tesis yatırımı daha yaptık. Oraya da sıcak daldırma galvaniz altyapısını kurduk.

Anamur Kıbrıs – 6500 Saat Tuz Püskürtme Testi’ne (korozyona ) dayanımlı saplama ve somunlar

 

Bu arada, benzer olayı bir daha yaşamamak için yaptığımız araştırma ve incelemelerde, 10.9 ve 12.9 kalite cıvata ve somunlarını asitle temizleme yerine mekanik temizlemenin, kırılganlığı önlediğini gördük. Mekanik yöntemlerle temizleyerek çok başarılı sonuçlar elde ettik ve bu sürecin patentini aldık. Cıvatalarda, hidrojen kırılganlığı riski yaratmayan sıcak galvaniz kaplamamız ve bunu belgeleyebilmemiz, yurt içinde olduğu gibi yurt dışında da bu sorundan muzdarip cıvata toptancılarının ve çelik yapı üreticilerinin çok ilgisini çekti. İstanbul’a belki; ama tesislerimizin bulunduğu Tarsus’a kadar gelmelerini asla düşünmediğimiz Avrupalı üreticilerin, teknolojimiz için Tarsus’a kadar geldiklerini görmek, motivasyonumuzu daha da arttırdı. Rüzgâr Enerji Fuarı’na Türkiye’den katılan tek firma idik, müdavimlerinden olduk ve rüzgâr enerjisi santrallerinde kullanılacak 10.9 kalite sıcak galvaniz kaplanmış cıvata, saplama ve somunlarını, Türkiye’de, yerli ve milli olarak üretmeyi hedefledik.

Bu arada testler için Adana’daki Laboratuvara gidip gelmek bize zaman kaybettiriyordu. Alacağımız raporların gecikmesi nedeniyle teslimatlar uzuyordu. Laboratuvarı bünyemizde kurmalı idik. Sertlik ölçme ve çekme testi cihazları ile başladık. Zamanla ihtiyaçlar doğrultusunda test cihazlarının çeşitlerini ve sayılarını arttırdık.”

 

Dünya Çapında Altyapı

Berdan Cıvata; alınan dersler, ortaya çıkan ihtiyaçlar ve Ar-Ge çalışmalarının sonucunda, ciddi bir altyapı oluşturdu. Bugün Berdan Cıvata, laboratuvarında:

  • Eksi 150 dereceye kadar düşük sıcaklıklarda Çentik Darbe Testi yapılabilir hale geldi.
  • Rockwel, Brinnel ve Vickers sertlik ölçme cihazları alındı. Cıvata gövdeleri ve alınlarının yanı sıra vida dişlerinin de fırından karbon alışverişi (karbürizasyon- dekarbürizasyon) yapıp yapmadığını, Mikro Vickers yoluyla görülebilir oldu.
  • Spektral Analiz Cihazı, alınan bütün çeliklerin siparişlere ve standartlara uygunluğunu kontrol edebiliyor.
  • Tuz Püskürtme Test Cihazı ile elektro galvaniz, çinko lamel, sıcak galvaniz, Teflon, Cermacrom gibi kaplamaların, korozyona dayanımlarını, saat olarak ölçebiliyor.
  • Çekme Testi Cihazları (600 kN ve 5000 kN) ile inceltme yapmadan 100 mm çaptaki makine parçalarına kopartma testi yapabiliyor ve bu konuda Avrupa’da tek firma.
  • Stereo Mikroskop, 1150 °C’ye kadar ısıtılıp dövülen cıvata kafalarını keserek makro dağlama yoluyla liflerin dağılımını ve radyüslerde hataların varlığını kontrol edebiliyor.
  • Optik Mikroskop ile vida dişlerini büyüterek dişlerdeki hataları ve mikro yapıyı inceleyebiliyor.
  • Manyetik partikül (yüzey çatlak) kontrolü ve ultrason (iç çatlak) kontrolü yapabiliyor; olası hataları, üretimden önce önleyebiliyor.
  • Profil Projeksiyon Cihazı ile vida dişlerinin; açısını, adımlarını, vb. boyutsal ölçümlerini yapabiliyor.

İzmit Körfez Geçiş Köprüsü’nün 10 m boyda, 780 Kg ağırlıktaki 10.9 kalite Ankeraj Cıvataları

 

Berdan Cıvata, bu kapsamlı test cihazlarının her yıl kalibre ettirilmesini ve sertifikalarının alınmasını yeterli görmeyerek, laboratuarı da akredite ettirdi. 2 yıllık zorlu bir süreçten geçen firma, ISO EN 17025’e göre akreditasyon belgesi aldı ve Türkiye’de, sektöründe bu belgeye sahip tek firma haline geldi.

Berdan Cıvata Kurucularından Hasan Şemsi, bu belgenin kendilerine kazandırdıklarını şöyle anlatıyor: “İstanbul’da bir fuarda, belgemizi panoda gören bir Alman, bu belgenin gerçekten bizde olup olmadığını sordu. ‘Evet’ cevabı alınca da ‘Fuardan 2-3 hafta sonra, gelip firmanızı ziyaret edeceğim.’ dedi. Geldi, gördü ve şimdi en iyi müşterilerimizden biri oldu. Ceyhan’daki Tekfen Çelik Yapı Fabrikası, Brezilya Petrol Bakanlığı’na petrol arama platformu yaparken, Almanya’dan ithal 23 adet çelik malzemenin, akredite belgeli bir laboratuvarda test edilmesi gerektiğini bildirdi. Yaptığımız testler sonucu verdiğimiz belgenin; Türkiye, Norveç, Almanya ve Brezilya’da geçerli bir belge olduğunu görmek, bizleri gururlandırdı.

Bu laboratuvarların varlığı, bize, Anamur Kıbrıs arasında 80 km boyda, denizin 250 m altından giden içme suyu projesinin 150 yıl korozyona dayanımlı cıvatalarını; 1800 km’lik TANAP Doğalgaz Boru Hattının 90 yıl korozyona dayanımlı teflon kaplı cıvatalarını getirdi. Ayrıca, İzmit Körfez Geçiş Köprüsü’nün 10 m boyda 780 kg ağırlıkta köprü kulelerini taşıyan cıvatalarını ve dünyanın en büyük rüzgâr gülü üreticilerini de getirdi.”

 

Berdan Cıvata, Kendini, Rüzgâr Enerjisinde de İspat Ediyor

Katma değerli cıvata, somun ve saplama üretimi için gerekli bütün yan işlemleri aynı çatı altında gerçekleştiren ve bu işlemleri, hammaddeden paketlemeye kadar takip eden Berdan Cıvata, zengin test cihazları ile donanımlı ve akredite belgeli laboratuvarı ile öne çıkıyordu. Ar-Ge Merkezi’nde,  Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarını arttıran firma, rüzgâr santrallerinde kullanıma yönelik, kritik öneme haiz bütün bağlantı elemanlarını üretmek için çalışmalara da başlamış durumda. Firma, bu santrallerin özel ihtiyaçlarına yönelik geliştirilen bileşenlerin çekme testinin yapılabilmesi için, 500 ton kopartma gücü olan bir çekme testi cihazı geliştirdi. Almanya, İspanya ve TPE’den patentli bu cihaz, halen Avrupa’daki, alanında en yüksek kapasiteye sahip cihaz konumunda. Onun ardından gelen Almanya’daki cihazın kapasitesi ise 300 ton (3000 kN). Yalnız Berdan Laboratuvarında bulunan bir diğer cihaz, Sürtünme Katsayısı Tespit Cihazı ise rüzgâr türbini üreticilerinin ilgisini oldukça çeken bir diğer altyapı. Firma ayrıca, 30.000 Nm kapasitesi ile Avrupa’nın en güçlü iki tork test cihazından birine sahip. Bütün bu zengin altyapı, Amerika’dan Çin’e kadar en büyük rüzgâr gülü üreticilerinin Tarsus’a kadar gelmelerine vesile oluyor.

10.9 kalite iki ucu dişli Rüzgâr Kanat Bağlama Saplamaları

 

Sıra, Savunma ve Havacılıkta

Berdan Cıvata, savunma ve havacılık sektörünün özel ihtiyaçlarını da özgün, etkin ve güvenilir çözümlerle karşılamaya hazır. Berdan Cıvata Kurucu Başkanı Hasan Şemsi, bu konudaki iradelerini şöyle ifade ediyor: “Savunma, havacılık ve nükleer sanayilerine; cıvata, somun ve saplama vermeye başladık. İhtiyaç duyulan tüm bileşenleri, tesislerimizde üretebiliriz. Akredite laboratuvarımızda şu anda bulunmayan; fakat savunma ve havacılık sanayisinin ve nükleer enerji santrallerinin ihtiyacı olan bağlantı elemanları için gerekli ilave test cihazları varsa onları da temin etmek üzere çalışmalara başlamış bulunuyoruz.”

478 toplam görüntüleme, 3 bugünkü görüntüleme