Fotoniks, Yenilikçi Çözümlerini, Sahada Yüksek Performans için Olgunlaştırıyor – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Fotoniks, Yenilikçi Çözümlerini, Sahada Yüksek Performans için Olgunlaştırıyor

26 Nisan 2019

Elektro-optik sistemler alanında; görüş sistemi, nişangâh, keşif ve gözetleme sistemi (KGS), lazer haberleşme sistemi ve baş-üstü gösterge (Head-Up Display / HUD) gibi yenilikçi çözümler ortaya koyan Fotoniks, ürünlerini, uzun süreli saha testleri ile olgunlaştırarak kullanıcıya teslim ediyor. Böylece, kullanıcılarına, ilk günden itibaren yüksek performanslı sistemler sunan Fotoniks’in IDEF 2019’daki standında, başta ATLAS 2 Modüler Keşif ve Gözetleme Sistemi (MKGS) olmak üzere, bu nitelikleri ile öne çıkan farklı çözümleri yer alıyor.

 

Fotoniks’in görüş sistemi ve nişangâh çözümleri, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından yakından tanınıyor ve kullanılıyor. Firmanın IDEF 2019’da gündeminin üst sıralarında yer alacak çözümler ise ATLAS 2 MKGS, lazer haberleşme sistemi, HÜRKUŞ için sağladığı HUD ve üretimine başlayacağı holografik nişan aletleri olacak.

Fotoniks, askerin görüş ve nişangah çözümü ihtiyaçlarını karşılıyor.

 

Yeni Nesil KGS: ATLAS 2

Güncel teknolojileri ve konseptleri bünyesinde barındıran bir çözüm olan ATLAS 2, Fotoniks’in KGS yol haritası uyarınca geliştiriliyor. Fotoniks, KGS alanındaki ilk çalışması olan ATLAS 1’i, 2013 yılında geliştirmişti. Daha kısa menzilli, genel bir gözetleme sistemi olan ATLAS 1 ile Fotoniks; hareketli platform, uzaktan kontrol birimleri, harici batarya ünitesi ve kullanıcı arayüzleri alanında geliştirme çalışmalarını tamamladı. Aynı zamanda modüler bir sistem olarak tasarlanan ATLAS 1, bu konuda da ATLAS 2’nin öncülü oldu.

ATLAS 1, yakın çevre gözetleme ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılayabilecek, gündüz ve termal kameralı bir sistem olarak, özellikle havaalanı ve kritik tesislerin çevre güvenliğinde kullanılabilecek, maliyet-etkin olan bir ürün olarak kullanıma sunuldu. ATLAS 2 ise daha yüksek performanslı bir sistem olarak sınır güvenliğinden çevre güvenliğine, keşif gözetlemeden hedef bulmaya ve dron tespitine kadar farklı kullanım alanlarına sahip bir ürün olarak tasarlandı.

Fotoniks Genel Müdürü Cem Yazıcıoğlu, ATLAS 2’nin, bu alanda dünyada yaşanan en güncel gelişmeler dikkate alınarak geliştirildiğinin altını çiziyor: “KGS’nin Batı dünyasındaki karşılığı, genel olarak ‘Intelligence, Surveillance & Reconaissance’ olarak ifade ediliyor. KGS ürünlerinde, “intelligence” yani istihbarat kelimesinin kullanılması, görüntülerden elde edilen farklı istihbarat bilgilerine işaret ettiği kadar, taktik seviyeden stratejik seviyeye kadar KGS’lerin önemine de atıfta bulunuyor. Bunun bir gerekliliği ve 21’inci yüzyılda akıllı sistemlerin ve makina öğrenimi teknolojilerinin öncel uygulaması olarak, görüntülerden daha fazla anlam çıkartılması ve bunların diğer akıllı sistemlerle aktif bağlantı kurabilmesi bekleniyor. Arttırılmış gerçeklik, hedef takibi, harekete duyarlılık, gelişmiş insan-makina arayüzleri ve otomasyon, burada en öne çıkan konular. Tüm bu gelişmeleri, ATLAS 2 KGS ailesinde uygulamaya geçirmeye başlıyoruz. Bu bağlamda ATLAS 2:

  • Hedef tespit, teşhis ve tanımlamasını yapan,
  • Hedef koordinatlarını çıkaran,
  • Hedefi iki farklı kızılötesi ve görünür bantta gösteren,
  • Üzerine ya da konuşlandırıldığı üs ya da karakol gibi yerlere istenirse; işaretleme, ölçme, aydınlatma veya güdüm amaçlı lazer tutulduğunda ikaz veren,
  • Farklı görüntüleme kaynaklarına aynı anda görüntüsünü iletebilen,
  • Kablolu ve kablosuz olarak kumanda edilebilen ve

Güvenlik protokolleri ışığında, nesnelerin interneti mantığında bağlantıya açık, modern bir keşif gözetleme ve görüntü istihbaratı sistemidir.”

ATLAS 2, yüksek performanslı bir sistem olarak, sınır güvenliğinden çevre güvenliğine, keşif gözetlemeden hedef bulmaya ve dron tespitine kadar farklı kullanım alanlarına sahip bir ürün olarak tasarlandı.

 

Özelleşmiş ve Maliyet Etkin Çözümler

ATLAS 2 ürün ailesinin en önemli özelliklerinden biri de modülerlik. Ailenin temel mimarisi, ölçeklenebilirliğe izin veriyor. Ana omurgayı oluşturan altyapıya; farklı algılayıcılar ve alt sistemler entegre edilebiliyor. Böylece, hem görevin gereksinimlerine hem de kullanıcı tercihlerine uygun sistemler ortaya konulabiliyor. Örneğin, görev gereksinimleri uyarınca; kısa, orta, uzun ya da çok uzun menzilli konfigürasyonlar oluşturulabiliyor. Ya da kullanıcı maliyeti düşürmek isterse asgari ihtiyaçları karşılayan algılayıcılar kullanılabiliyor. Bu tür değişiklikler, sistemin modüler yapısı sayesinde, uzun entegrasyon süreçlerine ihtiyaç olmadan gerçekleştirilebiliyor. Destek birimleri olarak nitelendirilebilecek temel bileşenler ise bu konfigürasyonların hepsinde aynı kalıyor.

Bu açıdan bakıldığında, ATLAS 2’nin kullanıcıları, aslında ömür devri boyunca işlevlerini ve bileşenlerini değiştirebileceği; bu sayede farklı ihtiyaçlara uyarlayabileceği bir sistem tedarik etmiş oluyor.

Fotoniks, ATLAS 2 ürün ailesinin iki sürümü üzerinde çalışıyor. ATLAS 2A’da yüksek performans öne çıkarken ATLAS 2B, daha maliyet etkin bir çözüm ihtiyacı olan kullanıcılara hitap ediyor. Firma, IDEF 2019’daki standında, ailenin her iki üyesini de sergiliyor.

Ağırlığı 20 kg’nin altında olan ATLAS 2A, aşağıdaki ana birimlerden oluşuyor:

  • Soğutmalı MWIR 640X512 çözünürlükte Termal Kamera Sistemi (HD 1280×1024 opsiyonu mevcut)
  • HD Uzun Menzilli Gündüz Kamerası
  • SWIR 640X512 Termal Kamera, (Opsiyonel)
  • GPS
  • Dijital Manyetik Pusula
  • Lazer Mesafe Ölçer
  • Lazer Noktalayıcı
  • Lazer İkaz Sistemi (Opsiyonel)
  • Destek Birimleri
    • Operatör Kumanda Birimi
    • Akıllı Tablet Birimi (Opsiyonel)
    • Harici Batarya Ünitesi
    • 3 Ayak Sehpa
    • Kaide

Ağırlığı 15 kg’nin altında olan ATLAS 2B ise aşağıdaki ana birimlerden oluşuyor:

  • Soğutmasız LWIR 640X512 çözünürlükte Termal Kamera Sistemi (HD 1280×1024 opsiyonu mevcut)
  • HD Uzun Menzilli Gündüz Kamerası
  • GPS
  • Dijital Manyetik Pusula
  • Lazer Mesafe Ölçer
  • Lazer İkaz Sistemi (Opsiyonel)
  • Destek Birimleri
    • Operatör Kumanda Birimi
    • Akıllı Tablet Birimi (Opsiyonel)
    • Harici Batarya Ünitesi
    • 3 Ayak Sehpa
    • Kaide

ATLAS 2, talep edilmesi halinde, araç üzerine de entegre edilebiliyor. Tipik kullanım rejiminde, taşınabilir harici bataryası ile sistem, 6-8 saat görev yapabiliyor. Bu sürenin, ihtiyaçlar doğrultusunda daha da arttırılabilmesi mümkün. Sistem, araç aküsünden ve şehir şebekesinden de beslenebiliyor.

ATLAS 2, görüntüleme alt sistemleri olarak; Soğutmalı MWIR 640X512 çözünürlükte Termal Kamera Sistemi (HD 1280×1024 opsiyonu mevcut), HD Uzun Menzilli Gündüz Kamerası ve SWIR 640X512 Termal Kamera (Opsiyonel) sunuyor.

 

Yüksek Göreve Hazırlık

ATLAS 2, kullanıcısına, zorlu operasyon koşullarında dahi yüksek göreve hazırlık oranı sunuyor. Bunu, sistem bileşenlerinin güvenilirliğinin yanı sıra modüler yapısı sayesinde başarıyor. Sistemin ana bileşenlerinden birisi arızalanırsa sadece arızalı bileşen sökülüp tamire gönderiliyor; diğer bileşenler ise hizmet vermeye devam ediyor. Örneğin, MWIR termal kamera ve gündüz kamera taşıyan bir ATLAS 2 sisteminin termal kamerasında bir sorun yaşanması durumunda, sistem, sorunlu bileşen değiştirilene kadar, gündüz kamerası ile görevini sürdürebiliyor.

 

Lazer Haberleşme Sistemi, şu an için 1 Gbps bant genişliğini sağlayabiliyor. Bu kapasite, dupleks, 250 adet HD videoyu aynı anda gönderebilecek genişlikte. Sistem, ayrıca, kötü hava şartlarında performans sağlamaya devam ediyor.

Ağ Bağlantısında Modern Yaklaşımlar

Konu, ağ bağlantısı ve ağ üzerinden erişim olduğunda, askeri sistemler, sivil sistemlere göre biraz geriden geliyor. Örneğin, günümüzde, yurt dışında olsanız bile evinizdeki kameranızdan gerçek zamanlı görüntü alabiliyorsunuz. Evinizdeki kamera, bir hareket tespit ettiğinde, sizi cep telefonunuzdan uyarabiliyor.

Askeri sistemlerde, özellikle güvenlik endişeleri ile sivil sistemlerde kullanımda olan birçok yetenek, henüz gündeme gelmiş değil. Fotoniks, ATLAS 2’de, bu özellikleri de güvenlikten taviz vermeden kullanıma sunmaya hazırlanıyor. Bu doğrultuda ATLAS 2, farklı bağlantılara izin verecek şekilde tasarlandı. Gerekli güvenlik protokolleri yerine getirildikten sonra, sistem, gerek görülmesi durumunda, kablosuz olarak, bir tablet veya akıllı telefon ile de kontrol edilebiliyor. ATLAS 2’nin elde ettiği görüntüler, kablosuz iletişim altyapısının hız ve kalitesine bağlı olarak, intranet ya da internet ortamında paylaşılabiliyor. Bu sayede ATLAS 2, gerekli yetkilere sahip kullanıcılar tarafından, telefon ve tablet gibi akıllı cihazlarla birlikte de kullanılabiliyor.

 

 

ATLAS 2A bileşeni olan SWIR Kamera önde, arkada ise Hibrid Haberleşme Sistemi LHS, EFES 2018 Tatbikatı esnasında görülüyor.

ATLAS 2, Saha Testlerinde

Ürünlerini, saha testleri ile olgunlaştırdıktan sonra teslim eden Fotoniks, ATLAS 2’de de bu yöntemi uyguluyor. ATLAS 2, halen Türkiye’nin belirli bölgelerinde devam eden uzun dönem testlerinden geçiyor. Bu testler kapsamında, farklı son kullanıcılar da ürünü deniyor ve Fotoniks’e geri besleme veriyor. Yazıcıoğlu, bu süreçle ilgili şunları söylüyor: “Uzun dönem kullanım sonrası gelen bu geri beslemelerin, ürünün belirli bir olgunluk ve yüksek güvenilirlik seviyesine ulaşması için şart olduğunu düşünüyoruz. Ne yazık ki ülkemizde, gayet iyi niyetli ve milli ürün ortaya koyma heyecanı ile geliştirilen birçok ürün, acele bir şekilde son kullanıcılara ulaştırılmaya çalışılıyor. Bu sebeple birçok ürünün sürekli olarak geri gönderildiğini ve düzeltme işlemine tabi tutulduğunu gözlemliyoruz. Biz, uzun süreler alsa da bu saha testi sürecine çok önem veriyoruz. Zira laboratuvarda geliştirip, prototip aşamasında sınırlı arazi testleri yaptıktan sonra ürün hazır diye ortaya çıkmak, doğru bir ürün geliştirme süreci değil. Arazi denemeleri çok önemlidir ve aceleye getirilmemelidir. Arazi testleri sonrasında ise düşük adetli ilk üretim yapılıp daha uzun dönem kullanım sonrası gelen geri beslemelerle olgun ürün statüsüne ulaşmanın daha doğru bir yaklaşım olduğunu düşünüyoruz.”

Fotoniks, ATLAS 2’nin seri üretimine yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Öncelikle düşük adetlerde üretim için lojistik zincirini oluşturan firma, Türk son kullanıcılarının yanı sıra ATLAS 2 ile ilgilenen yabancı bir ülke ile de sözleşme görüşmeleri yürütüyor.

 

Fotoniks üretimi ve yurt dışında 1000 adetten fazla sayıda aktif kullanımda olan Termal Sürücü Kamerası-AVCI

Yeni Nesil Keşif Gözetleme için, Lazerli Yüksek Hızlı Optik İletişim Çözümü

Fotoniks’in yenilikçi çözümlerinden biri de Lazer Haberleşme Sistemi (LHS). Bir süredir Serbest Uzay Optikleri (Free Space Optics / FSO) konusu üzerinde çalışan Fotoniks, bu konuda akademik yayınlar da yapıyor. FSO, iki nokta arasında, gözle görülmeyen lazer ile iletişim kurulmasına olanak sağlıyor. Bu iletişim kanalı üzerinden, her türlü sayısal veri iletilebiliyor.

Bu tür lazer iletişiminin en önemli avantajlarından biri, yüksek bir bant genişliği potansiyeline sahip olması. Diğer yandan, iletişim mesafesi arttıkça, bant genişliği azalıyor. Fotoniks, geliştirdiği bezel huzme şekillendirme (bezel beam shaping) yöntemi sayesinde, 5 km menzilde, 1 Gbps’lik bir bant genişliğine ulaşabiliyor. Bu değer, en iyi performansını daha kısa menzillerde gösterebilen muadil sistemlerin, yaklaşık 10 katı. Firma, EFES-2018 Tatbikatı’nda, bu teknolojisini kullandığı lazer iletişim sistemi ile farklı noktadaki kameralardan alınan yüksek çözünürlüklü görüntüleri, TSK’nın oluşturduğu merkeze, gece ve gündüz aktarmayı başardı. Böylece, seçkin gözlemciler, diğer kaynaklardan gelen görüntülerle birlikte, bu görüntüleri de izlediler ve tatbikatın hiçbir ayrıntısını kaçırmadılar.

1 Gbps’lik bant genişliği, her iki yönde, saniyede 250’şer HD görüntünün aktarılmasına imkân sağlıyor. Sistemin menzili ise 15 km’ye kadar çıkabiliyor. Ancak fiziksel kısıtlamalar nedeni ile bu menzilde daha düşük bir bant genişliği kullanılıyor.

Fotoniks üretimi Taktik/Şok Fenerler

 

Fotoniks Genel Müdürü Cem Yazıcıoğlu, lazer iletişim çözümlerinin önemini şu sözlerle vurguluyor: “Sistemlerin, bir ağ dâhilinde birbiri ile bağlı olarak çalışması, modern muharebe konseptlerinin değişmez bir gereksinimi. Barış zamanında, kendi üs bölgelerinizde, yerleşik bir iletişim altyapısını kullanabiliyorsunuz. Ancak sahaya çıktığınızda, çabuk konuşlandırabileceğiniz, etkin ve güvenilir çözümlere ihtiyaç duyuyorsunuz. Sunduğumuz lazer iletişim çözümü, belirli uygulamalarda ve senaryolarda, en etkin çözüm olarak öne çıkıyor. Bu önemli kabiliyeti, hem TSK’nın hem de dost ve müttefik ülkelerin kullanımına sunmak istiyoruz.”

Fotoniks, LHS’yi de ATLAS 2 ile birlikte sahada test ediyor. Ayrıca, sistemin boyutlarının küçültülmesi ve akıllı huzme yapılandırması ile ilgili çalışmalarına devam ediyor. Fotoniks, şu anda kadar 2 tane sipariş aldığı LHS Sistemi’ni, IDEF 2019’da, 2 ayrı sürümü ile sergiliyor.

 

2015 yılında HÜRKUŞ’un HUD sağlayıcısı olarak seçilen Fotoniks, o dönemde SSB ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından alınan bir karar ile BAE Systems’in LiteHUD™ ürününün, mümkün mertebe milli alt yapı oluşturacak şekilde, 15 uçak için Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ)’ne sağlanması konusunda görevlendirildi.

HÜRKUŞ’un HUD’ları Fotoniks’ten

Fotoniks, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile imzaladığı sözleşme uyarınca, 2013 yılından beri Milli HUD Sistemleri üzerine çalışıyor. Firma, uzun bir süreç gerektiren HUD ve ilgili teknolojileri geliştirme konusundaki çalışmalarına, emin adımlarla devam ediyor. 2015 yılında HÜRKUŞ’un HUD sağlayıcısı olarak seçilen Fotoniks, o dönemde SSB ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından alınan bir karar ile BAE Systems’in LiteHUD™ ürününün, mümkün mertebe milli alt yapı oluşturacak şekilde, 15 uçak için Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ)’ne sağlanması konusunda görevlendirildi. Firma, bu sözleşme kapsamındaki teslimatlarına devam ediyor.

LiteHUD, kendi sınıfındaki en hafif HUD olma özelliğine sahip. Klasik HUD’larda yer alan CRT tüpleri yerine farklı bir ışık kaynağının kullanıldığı sistemde, modüle edilen ışık kaynağı, hem semboloji hem de görüntü (video) sağlayabiliyor. Klasik optik dizimin yerine Dalga Kılavuzlu Optik kullanılarak optik birim sayısının azaltılması ve CRT tüpün ortadan kaldırılması sayesinde, HUD’un hem boyutu küçültülmüş ve hem de ağırlığı azaltılmıştır.

Fotoniks, TUSAŞ’ın alt yüklenicisi olarak HÜRKUŞ’a özel LiteHUD™’u üretmenin yanı sıra UFCP/RCP Kontrol Panellerini, Birleştirici Cam’ı tasarlayıp sağladı, tüm mekanik tasarım ve üretimde görev aldı. Firma ayrıca, kalifikasyon ve sertifikasyon süreçlerine katkı sağladı.

Fotoniks, 15 uçağı ve yedek sistemleri kapsayan projede, teslimatları tamamlamak üzere.

 

Holografik Nişan Aleti’nden hedefe bakış.

 

Fotoniks, yıllardır TSK ve Emniyet Genel Müdürlüğüne Holografik Nişan Aletleri (HNA’lar) sağlıyor ve bunların Türkiye’de bakım onarımını gerçekleştiriyor.

Fotoniks, Holografik Nişan Aletleri Üretmek İçin de Kolları Sıvadı

Fotoniks, yıllardır TSK ve Emniyet Genel Müdürlüğüne Holografik Nişan Aletleri (HNA’lar) sağlıyor ve bunların Türkiye’de bakım onarımını gerçekleştiriyor. Firma, temel teknoloji sahibi L3 Technologies firmasının EOTech™ bölümü ile vardığı anlaşma doğrultusunda, HNA’ları yakında Türkiye’de üretmeye hazırlanıyor. Üretim ile ilgili lojistik zinciri oluşturan firma, ilk siparişi karşılamak için birkaç ay içinde seri üretime başlayacak.

Sistem, refleks nişangâhlardan (kırmızı noktalı nişangâhlar) farklı olarak, iki cam arası sonsuza odaklı olarak oluşan hologram nişangâha sahip. Sistemin genel özellikleri ise şöyle sıralanıyor:

Fotoniks, yıllardır TSK ve EGM tarafından kullanılan Holografik Nişan Aletlerini, bakım-onarım desteğine ilave olarak, artık Türkiye’de üretecek.

  • Hızlı hedef seçme, nişan ve isabetli atış
  • Geniş ekran görüntü
  • Yüksek ışık geçirgenliği
  • Çift göz açık ateş etme imkânı
  • Yüksek durumsal farkındalık
  • 68 MOA çabuk seçme çemberi içinde 1 MOA hedef noktası
  • Sonsuza odak – 1 MOA nişan noktası hedefi kaplamaz
  • Odak uzunluğu sınırlaması yok (eye-relief)
  • 100% pasif (karşıdan görünmez)
  • Son nesle kadar gece görüş gözlükleri ile uyumlu
  • Hedef mesafe kestirme

Devrim niteliğinde ürünler olarak görülen HNA’lar, Türkiye de dâhil olmak üzere, tüm dünyada 1,5 milyon adetten fazla kullanılıyor.

93 toplam görüntüleme, 1 bugünkü görüntüleme