Güvenilir Görev Sistemlerinin İhtiyaç Duyduğu Elektrik Gücü Kalitesi için Adres: NOVA Power Solutions – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Güvenilir Görev Sistemlerinin İhtiyaç Duyduğu Elektrik Gücü Kalitesi için Adres: NOVA Power Solutions

7 Mayıs 2019

MSI Dergisi’nin IDEF 2019 Deniz Sistemleri Özel Sayısı’nda yayımlanan içerik, derginin İnternet sitesinde paylaşılmıştır:

 

Askeri sistemlerin olmazsa olmaz özelliği güvenilirliğin sağlanabilmesi için, bazen çok küçük ayrıntılara dikkat etmek gerekiyor. Kesintisiz ve hep aynı kalitede sağlanan bir kaynak olarak görülen elektrik gücü de bu küçük ayrıntılardan biri. Gelişmiş elektronik bileşenleri barındıran görev sistemlerinin güvenilirliğinin, elektrik gücü kaynaklı olarak düşmemesinin anahtarını ise NOVA Power Solutions tutuyor. NOVA Power Solutions’un çözümleri ve projeleri ile ilgili bilgileri, firmanın Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Bölgesi İş Geliştirme Yöneticisi Süleyman Bayramoğlu ve İş Geliştirme Direktörü Kurt Worden’den aldık.

 

MSI Dergisi: NOVA Power Solutions, Türkiye ofisinin faaliyete geçtiği 2015 yılından beri, elektrik gücü kalitesi konusunu gündemde tutuyor. Öncelikle elektrik gücü kalitesi kavramından bahsedebilir misiniz?

Süleyman BAYRAMOĞLU: Söz konusu kavram, İngilizcede “power quality” olarak söyleniyor; ama bu kavramı tam olarak anlatacak Türkçe bir karşılık bulamadık. “Besleme gücü kalitesi”, “elektrik gücü kalitesi”, “güç kalitesi” gibi karşılıklar bulunuyor. Burada kastedilen, “yük” olarak adlandırdığımız bir elektronik sistemi ya da cihazı, elektrik altyapısından kaynaklanan anomalilerden koruyarak sisteme, güvenilir, kararlı ve temiz besleme gücü sağlanması. Bu kavrama da kısaca “güç kalitesi” diyoruz.

Basit olarak anlatırsak: Görev kritik bir cihaz ve sistemin, istenilen işlevleri yerine getirmesi, kesintisiz ve uzun yıllar kararlı olarak çalışabilmesi, yani uzun ömürlü olması için, çevre koşulları dışında önemli tek bir bileşen var: O da cihazların beslendiği doğru akım (DC) ya da alternatif akım (AC) elektrik gücü. Çoğunlukla da cihazlar aslında, belli genlik ve frekansta bir sinüs dalga formuna sahip bir elektrik sinyali olan AC gerilim ile beslenmekte.

Ama tabii ki gerçek hayatta şebekeden sağlanan elektrik, hiçbir zaman mükemmel bir sinüs dalgası şeklinde olmuyor. Elektriksel anomaliler ya da bozukluklar, cihazların güvenilir çalışmaları ve beklenen işlevleri yapmalarını etkileyecek düzeyde olabiliyor. Bu da çok önemli ve kritik olan görevin yerine getirilememesi demektir ki; görev kritik sistemlerde buna tahammül yoktur.

Gemiler, mikro elektrik şebekesi olarak adlandırılan elektrik altyapısına sahip ve birçok cihazın birbirini etkileyebildiği, güç kalitesinin kritik öneme sahip olduğu platformlar. NOVA Power’in özel çözümleri, dünyanın birçok deniz kuvvetleri ve sahil güvenlik gemilerinde kritik sistemlerin beslenmesinde uzun yıllardır başarıyla hizmet veriyor. Türk Deniz Kuvvetlerinin, hem su üstü gemilerinde ve denizaltılarında bulunan birçok sistemde, özel tasarlanmış NOVA Power güç şartlandırıcıları ya da yaygın adlandırmayla gerçek online UPS’leri kullanılıyor.

 

Bizim çözümlerimiz, güç kalitesi kavramına odaklanarak basitçe; “dışarıda ne olursa olsun, içeriye bir şey girmemesi” yani elektrik şebekesi ile yük cihazlarının elektriksel olarak birbirlerinden yalıtılması prensibine dayanıyor. Böylece, sistem ve cihazların, elektrik şebekesinden kaynaklanan zararlı etkilerden korunarak beklenen işlevde kararlı bir şekilde ve arıza olmadan kesintisiz çalışmaları sağlanıyor.

Hiçbir donanımsal arıza kendiliğinden oluşmaz. Eğer donanımsal bir tasarım sorunu yoksa arıza mutlaka bir dış etmene dayanır. İlginçtir ki yapılan analizler, elektronik sistemlerdeki arızaların %85’inin, besleme gücü; diğer bir deyişle güç kalitesi ile ilgili olduğunu ortaya koyuyor. Diğer etmenler de çevre koşulları ile ilgili.

Kurt WORDEN: Tarihsel açıdan baktığımızda, 1990’lı yılların başlarından itibaren, komuta kontrol sistemlerinin, muhabere sistemlerinin ve algılayıcıların sayısal (dijital) hale gelmeye başladığını görüyoruz. Sayısal ve anahtarlamalı (switching) bu sistemlerde, bu dönüşümle birlikte, kullanıcı ya da sistem geliştiriciler tarafından o sıralarda nedeni bilinmeyen, bazı sorunlar fark etmeye başladık. Bu sorunları ve sorunların kaynağını anlamak, hepimizin biraz zamanını aldı. NOVA Power Solutions olarak 30 yıl önce ortaya çıkışımızın arkasında, savunma sistemlerinin, ilk başlarda da özellikle gemi sistemlerinin bu tür sorunlarını çözecek ürünler tasarlamak vardı.

Ortaya çıkan son ürün bağlamında yaptığımız şey basitçe, elektrik şebekesine bağlı her elektronik cihaz için, şebeke ile cihaz arasına bir donanım yerleştirmek. Bu donanım ve üzerindeki yazılım, cihazı, kalitesiz elektrikten; şebekeyi, dolayısıyla aynı şebekeden beslenen diğer sistemleri ise bu cihazdan kaynaklanabilecek anomalilerden koruyor.

 

MSI Dergisi: Elektrik gücü kalitesi konusunda, Türkiye’de önemli bir farkındalık yarattınız. Bu farkındalığı hangi noktadan hangi noktaya taşımayı başardınız?

Süleyman BAYRAMOĞLU: Aslında NOVA Power olarak, 2012 yılından beri Türk savunma sanayisinin öncü firmalarıyla iş birliği yapıyoruz. Türkiye’deki ofisimizi, 2015 başında, firmamızın ABD dışındaki tek ofisi olarak, NOVA Power Europe/International adıyla faaliyete geçirdik.

O zaman, “Türkiye’nin yüksek teknoloji ve güvenilirliğe sahip özgün savunma sistemi geliştirme ve bölge ülkeleri ile dünyaya ihraç etme hedefine, özel güç besleme çözümlerimizle katkıda bulunmak ve önde gelen firmalarla iş birlikteliği yapmak.” şeklinde bir hedef koymuş ve kendimizi o yönde konumlandırmıştık.

Bugün geriye baktığımızda, iyi bir karar vermiş olduğumuzu söyleyebilirim. Türkiye, bizim için kilit ülke konumunda ve bölgesel program ile projeler açısından da öncelikli hedefimiz. Bu nedenle sadece Türkiye pazarı için değil, Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Kuzey Afrika, kısaca EMEA bölgesindeki savunma ve diğer sektörlerdeki iş birlikleri için, Türkiye’nin en uygun yer olduğunu düşünüyoruz.

NOVA Power’ın çözümleri, insansız hava araçlarının yer sistemlerinin de güvenilirliğini arttırıyor. Amerikan Kara Kuvvetlerinin Gray Eagle insansız hava aracının iniş-kalkış sistemi, bu konudaki örneklerden birini oluşturuyor.

 

Çalışmalarımıza başladığımızda, bu konu Türkiye’de çok iyi bilinmiyordu. Cihazların elektrikle beslenmesinde yaşanan sorunlar vardı ve nedenleri bir yere kadar biliniyordu. Ama ticari olarak bulunabilen UPS’lerden başka bir çözüm seçeneği bilinmiyordu. Biz, hem proje ekiplerine hem de mühendislik yöneticilerine, bu konuyu aktarmaya başladık. Farklı etkinliklere katılarak, konuyu ve çözümlerimizi anlattık.

Bu süreçte, öncelikle sistem/cihaz geliştiren firmalar ve sistem entegratörlerinde bir farkındalık oluşturmak üzere çalışmalarımıza başladık. Daha önce karşılaştıkları elektrik beslemesiyle ilgili çeşitli sorunların, bizim de önerdiğimiz şekilde giderilebileceğini gördüler. Firmalar, çözümlerimizin kritik bir ihtiyaç olduğunu gördükçe, bizimle daha yakın çalışmaya başladılar.

Çözümlerimiz, sadece kullanımda yaşanan sorunları gidermekle kalmıyor tabii ki. Türk savunma sanayisinin özgün olarak tasarlayıp geliştirdiği sistemlerinin güvenilirliğini de arttırıyor. Kaldı ki sağladığımız çözümler, çoğunlukla ayrıca bakım gerektirmiyor. Böylece, çözümlerimizi kullanan sistemin, ömür devri maliyetinin azaltılmasına da katkıda bulunuyoruz.

 

Özgün Sistemlere Özel Çözümler

MSI Dergisi: Projelerdeki çalışma modeliniz hakkında bilgi verir misiniz?

Süleyman BAYRAMOĞLU: NOVA Power Solutions, sadece güç sistemleri alanında çalışan bir firma. Müşterilerimize, rafta hazır ürünlerle gitmiyoruz. Her seferinde, onları dinleyip gereksinimleri, ortam ve çalışma koşullarını anlayıp projeye özel çözümler sunuyoruz. Dolayısıyla sunduğumuz çözüm, ya yeni bir tasarım oluyor ya da daha önceden geliştirdiğimiz bir çözümün, ihtiyaca uyarlanmış yeni bir sürümü oluyor. Tabii bu çözümleri oluştururken kendisini defalarca ispat etmiş alt bileşenlerimizi kullanıyoruz. Aslında yaptığımız, bu alt bileşenleri kullanarak her seferinde, müşteri ihtiyaçlarını karşılayan yeni bir çözüm üretmek oluyor.

Projeye özel çözüm üretmemiz, bizi farklılaştıran özelliklerimizden biri. Çalıştığımız alanda ürün geliştiren, hepsi Kuzey Amerika merkezli sadece birkaç firma var. Bunların arasında, NOVA Power Solutions, ihtiyaca özel çözümler geliştiriyor. Diğerleri, müşterilerinin karşısına, çoğunlukla hazır ürünler ya da eklenebilecek/çıkarılabilecek belirlenmiş opsiyonel modüller ile geliyorlar.

Biz ise projeye, en başından, sistem gereksinimleri belirlenirken dâhil oluyor ve proje ekibi ile birlikte çalışıyoruz ve çözümümüzü bütünüyle proje gereksinimlerine uygun olarak, sistemin FAT, HAT, SAT aşamalarına kadar gerektiğinde değişiklikler yaparak, proje ekibinin girdileriyle oldukça özgün olarak ortaya çıkarıyoruz. Kısaca, “milli özgün savunma sistemlerine, özgün güç besleme çözümleri” getiriyoruz.

Kullanıcı envanterine girmiş; ama elektriksel anlamda sorunlar yaşayan bir sisteme de müdahale edebiliriz. Bunların da örnekleri var.

Kurt WORDEN: Kullanıcıya özel çözüm geliştirme konusunda şunu söyleyebilirim: Türk kullanıcılarla Amerikan kullanıcılarının gereksinimleri, bazı farklılıklar içeriyor. Güvenilirlik ve kalite gibi gereksinimler ortak; fakat voltaj ve frekans gibi konularda farklılıklar var. Türk mühendislerinin yaptığı tasarımlar daha farklı ve bunlar, kendilerine has avantajlara sahip. Biz de bu özel tasarımlara uygun çözümler getiriyoruz ve Türk mühendislerin kabiliyetlerini takdir ediyoruz.

 

MSI Dergisi: Bu çalışma modelinin ayrıntılarına inecek olursak tipik bir projede, NOVA Power Solutions nasıl destek veriyor; projenin aşamaları üzerinden anlatabilir misiniz?

Süleyman BAYRAMOĞLU: NOVA Power Solutions, sistem ve uygulama bazında özel çözümler getiren bir firma olduğundan, herhangi bir ülkede, bir distribütör ile çalışmıyor. Dolayısı ile projelerde verdiğimiz desteği, doğrudan kendi ekibimizle gerçekleştiriyoruz.

Biraz önce de kısaca değinmiştim; müşterimizin tercihine göre, gereksinim aşamasından itibaren projeye dâhil olabiliyoruz. Çözümü oluşturup ön tasarım (PDR), detaylı tasarım (CDR) ve laboratuvar elektromanyetik ve çevresel koşul test aşamalarını birlikte tamamlayıp teslim ediyoruz. Entegrasyon aşamasında da müşterimizin yanında oluyoruz; entegrasyon testlerinde ve sistem kabul testlerinde destek veriyoruz.

Tüm ürünlerde olduğu gibi, bizim ürünlerimizin de belli bir garanti süresi var. Garanti sürecinde ve garanti süresi bittikten sonra da desteğimiz devam ediyor.

 

Türk Savunma Firmalarınca Geliştirilen Özgün Sistemler için 300’ün Üzerinde Güç Birimi

MSI Dergisi: Türkiye’deki çalışmalarınızla ilgili biraz daha ayrıntılı bilgi verir misiniz? Hangi projelerde, hangi firmalarla, neler yaptınız?

Süleyman BAYRAMOĞLU: Dünya çapında çalışan, 80.000’in üzerinde sistemimiz var. Türkiye’deki sayı ise 300 dolayında. Türkiye’de, savunma ve havacılık sektöründe, şu anda kadar, başta ASELSAN ve HAVELSAN olmak üzere, 5-6 sistem geliştirici firma ile çalıştık. Doğrudan kullanıcılarla çalıştığımız projeler de oldu.

Türkiye’de, özgün olarak geliştirilen uydu haberleşme sistemlerinin vazgeçilmez bileşenlerinden biri haline geldik. Deniz Kuvvetleri Komutanlığının, farklı platformlarındaki muhabere sistemlerinde de çözümlerimiz kullanılıyor. Gemi komuta kontrol ve veri dağıtım sistemlerinde yer alıyoruz. Şu anda, Deniz Kuvvetlerinin tüm yüzer ve dalar platformlarında bizim çözümlerimizin yer aldığı, en az bir sistem kullanılıyor. Bu sistemlerin çoğu, Türk savunma sanayisi firmaları tarafından, yurt içinde geliştirilen ulusal özgün sistemler. Henüz inşa halinde olan gemilerde de çözümlerimiz bulunacak. Kara platformlarında, muhabere sistemlerinde ve taşınabilir sistemlerde de çözümlerimiz kullanılıyor. İHA yer kontrol istasyonlarında da ürünlerimiz var. Hatta çözümlerimizin kullanıldığı İHA yer kontrol sistemleri, başka ülkelere ihraç ediliyor.

Önümüzdeki dönemde, Türkiye’deki iş hacmimizi, yıllık %30 ila 40 arasında büyütmeyi hedefliyoruz.

NOVA Power’in çözümleri, AN/TLS-77 örneğinde olduğu gibi radarlarda da kullanılıyor.

 

MSI Dergisi: Türkiye’deki gelecek planlarınız hakkında neler söylemek istersiniz?

Süleyman BAYRAMOĞLU: Türkiye için, yerli ve milli kavramlarının ne kadar önemli olduğunun farkındayız. Biz de konuya iki boyutta yaklaşıyoruz. İlki, çözümlerimizin, Türkiye’de üretilen ve tamamen özgün olarak geliştirilen sistemleri, elektrik güç beslemesi konusunda, son derece güvenilir hale getireceği gerçeği. Böylece, Türkiye’nin özgün sistemlerinin, ömür devri maliyetlerinde de düşüş sağlayabiliriz. Güvenilirlik ve düşük ömür devri maliyeti ise hem yurt içi hem de yurt dışı kullanıcılara önemli bir katma değer sağlayacak. Ürünlerimizin, ITAR gibi kısıtlamalara tabi olmadığını; ticari ürün kategorisinde olduklarını da burada vurgulamam gerekir. Az önce sözünü ettiğimiz İHA yer sistemlerinde olduğu gibi.

İkinci boyut ise Türkiye’de üretim, yani yerli olma konusu. Her ne kadar üretimimizin %100’ü ABD’de olsa da Avrupa ve Orta Doğu bölgesindeki potansiyeli de göz önüne alarak teknik destek birimine ilave olarak, Türkiye’de üretim ve montaj faaliyetlerini gerçekleştirme hedefimiz ve bu yönde somut çalışmalarımız var. Biz sistemlerimizde, Uzak Doğu menşeli herhangi bir bileşen kullanmıyoruz ve Türk firmalarının kabiliyetleri ile uyumlu bileşenlerimizi, burada üretebiliriz. Dediğim gibi, bu konuda Türkiye’de uygun bir iş ortağı arayışındayız ve görüştüğümüz bazı firmalar var. Böylece, maliyetlerimizi daha da düşürebiliriz; Türkiye’deki ve bölgedeki kullanıcılara, daha hızlı hizmet verebiliriz. Bu çalışmamızı, 2019 yılının sonuna kadar tamamlamayı ve ardından da bu iş birliğinin lansmanını gerçekleştirmeyi planlıyoruz.

Yakın gelecekte; Milli Denizaltı, TF2000 fırkateyni ve Türkiye’de üretilecek taktik tekerlekli araç ve ana muharebe tanklarında da yer almak istiyoruz. Bunun yanı sıra sivil tarafta da milli lokomotif ve tren projelerine, hem vagon içi hem de sinyalizasyon sistemlerine katkı vermeyi hedefliyoruz.

NOVA Power Solutions İş Geliştirme Direktörü Kurt Worden: Ortaya çıkan son ürün bağlamında yaptığımız şey, basitçe, elektrik şebekesine bağlı her elektronik cihaz için, şebeke ile cihaz arasına bir donanım yerleştirmek. Bu donanım ve üzerindeki yazılım, cihazı kalitesiz elektrikten; şebekeyi, dolayısıyla aynı şebekeden beslenen diğer sistemleri ise bu cihazdan kaynaklanabilecek anomalilerden koruyor.

Kurt WORDEN: NOVA Power Solutions için daha genel bir perspektiften baktığımızda, Türkiye’yi, özellikle diğer bazı ülkelerdeki faaliyetlerimiz için bir merkez haline getirmek istiyoruz. Örneğin, Türkiye’nin Pakistan ile çok yakın ilişkileri var ve umuyorum ki Pakistan’ın MİLGEM siparişinde, biz de çözümlerimizi gemi ile birlikte sunabileceğiz. Diğer yandan, biz bir Amerikan firması olarak Pakistan’a gittiğimizde, aynı sonucu elde edemeyebiliriz. Dolayısı ile Türk firmaları ile yakın iş birliği yapmak, kesinlikle çok memnun olduğumuz, tercih ettiğimiz ve gelecekte de devam ettirmek istediğimiz bir şey. Bunu, Türkiye’de üretim ve bakım yeteneği kurarak sağlamlaştırmak istiyoruz.

Teknik tarafta ise platformlardaki elektronik bileşenlerin ağırlığının arttığını ve daha karmaşık hale geldiklerini görüyoruz. Bu da bizim sunduğumuz çözümlere duyulan ihtiyacı, daha kritik hale getiriyor. Ayrıca, çözümlerimizin yer aldığı sistemlerle uyumlu olarak, ürünlerimizin, daha da küçük hacme ve daha düşük ağırlığa sahip olması yönünde talepler var. Faaliyet gösterdiğimiz AC alanının yanı sıra DC alanında çözümlerimizi de arttırmayı hedefliyoruz.

 

MSI Dergisi: IDEF katılımınızla ilgili neler söylemek istersiniz?

Süleyman BAYRAMOĞLU: 2013’ten bu yana katıldığımız IDEF, Deniz Sistemleri Semineri, Kara Sistemleri semineri ve benzeri etkinliklerde, NOVA Power olarak yeteneklerimizi anlatma fırsatı bulduk ve güç kalitesi kavramı konusunda da farkındalık yaratmayı başardık. Bu yıl IDEF’e dördüncü kez katılacağız. Ayrıca Ekim ortasında, Ankara’da, ODTÜ’de yapılacak Deniz Sistemleri Semineri’ne de dördüncü kez sponsor olacağız.

Harekâta hazırlık seviyesini yükseltecek güvenilir ve yüksek performanslı sistemler geliştirmede, güç kalitesinin önemini anlatmak ve farkındalığı artırmak üzere, sistem entegratörleri ve üreticilerinin yanı sıra Savunma Sanayii Başkanlığı, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün uzman personeliyle bir araya gelmekten memnuniyet duyacağız.

 

NOVA Power Solutions Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Bölgesi İş Geliştirme Yöneticisi Süleyman Bayramoğlu ve İş Geliştirme Direktörü Kurt Worden’e, zaman ayırıp sorularımızı cevaplandırdıkları ve verdikleri bilgiler için, okuyucularımız adına teşekkür ediyoruz.

523 toplam görüntüleme, 1 bugünkü görüntüleme