Meteksan Savunma, Ürün Ailesini Genişletiyor – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Meteksan Savunma, Ürün Ailesini Genişletiyor

28 Aralık 2017

MSI Dergisi’nin 153’üncü sayısında yayımlanan ve 16-17 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen 8’inci Deniz Sistemleri Semineri’ne ilişkin haber ve değerlendirmelerin yer aldığı özel dosyadaki “Meteksan Savunma, Ürün Ailesini Genişletiyor” başlıklı özel haber, MSI Dergisi’nin İnternet sitesinde paylaşılmıştır:

 

Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından, Türkiye’nin su altı akustiği mükemmeliyet merkezi olarak görevlendirilen Meteksan Savunma, etkinlikte gerçekleştirdiği 3 sunumla hem su altı akustiği hem de kıyı tesislerinin güvenliği ile ilgili çalışmalarını anlattı. Firma, standında ise:

  • Yangın eğitim simülatörü,
  • Yara savunma eğitim simülatörü,
  • Karinaya monteli sonar,
  • Su altı erken ihbar ve haberleşme sistemleri,
  • Denizaltı sonar sistemleri ve
  • Su altı silah sonar ve sensör sistemleri çözümlerini tanıttı.

Meteksan Savunma’nın, seminer boyunca, son olarak Kore Cumhuriyeti tarafından tercih edilen yara savunma eğitim simülatörü gibi dünya çapında bilinen ürünlerini ön plana çıkartmaması; yeni geliştirdiği çözümleri ile ilgili anlatacak çok şeyinin olması ise gelecek dönemin ipuçlarıydı. Meteksan Savunma, mevcut ürünleri ve yeni çözümleriyle önümüzdeki dönemde de deniz kuvvetlerinin önemli iş ortaklarından biri olmaya devam edeceğini gösterdi.

Meteksan Savunma, Dünya Çapında Bir Sonar Firması Olma Yolunda

Firmanın ilk sunumu, “Geçmişten Geleceğe MİLGEM Sonarı” başlığıyla Kıdemli Sistem Mühendisi Emre Topçu tarafından yapıldı. Sunumun iki ana vurgusu vardı:

  1. Sonar geliştirmek, uzun ve saha tecrübesinin fark yarattığı bir süreç.
  2. Meteksan Savunma, sanayileştirmek üzere Deniz Kuvvetleri Komutanlığından (Dz.K.K.lığından) aldığı YAKAMOS sonarını geleceğe taşıyan çalışmaları, şimdiden planladı ve dünya çapında bir sonar firması olma yolunda ilerliyor.

Topçu, bir platform sonarının geliştirme süreçlerini, şöyle sıraladı:

  • Kavramsal Tasarım
  • Islak Taraf (wet-end)’ın Geliştirilmesi
  • Islak Taraf ile Uyumlu Kuru Taraf (dry-end)’ın Geliştirilmesi
  • Prototip Üretimlerin Tamamlanması
  • Alt Birim Testlerinin Gerçekleştirilmesi
  • Harici Platform kullanılarak Prototip Testlerinin Gerçekleştirilmesi
  • Performans Optimizasyonu
  • Mevcut Platform Kullanılarak Prototip Testlerinin Gerçekleştirilmesi
  • Performans Optimizasyonu
  • Gemi Sistemleri ile Entegrasyon
  • Sistem Kabul Testleri

Sistem kabul testleri, aslında sürecin sonu olmuyor. Özellikle sistemin kullanıma girmesi ile farklı bölgelerde ve koşullarda alınan veriler, sonarın daha da geliştirilmesi için büyük önem taşıyor.

Meteksan Savunma’nın sonar konusundaki çalışmaları, Dz.K.K.lığının MİLGEM projesi için geliştirdiği YAKAMOS sonarının sanayileştirilmesi kararı ile hız kazandı. Bu karar öncesinde:

  • 2005 yılında, Dz.K.K.lığının inisiyatifi ile ARMERKOM tarafından, sonarın kavramsal tasarım çalışması başlatıldı. 2 sene içerisinde, kavramsal tasarım, prototip üretimi ve testlerin bir bölümü tamamlandı.
  • 2007 yılında, açık deniz römorku TCG DARICA ile geliştirme testleri başlatıldı. 2 senelik süreçte, testler ve performans optimizasyonu gerçekleştirildi.
  • Meteksan Savunma, sonarın algılayıcı kısmı olan ve suyun altında bulunduğu için “wet-end” olarak tabir edilen bölümünün sanayileşmesi için açılan ihaleyi, 2009 yılında kazandı ve MİLGEM projesinde, sonarın bu bileşenini sağlamaya başladı.
  • 2010 yılında, sonar, MİLGEM projesinin ilk gemisi HEYBELİADA’ya entegre edildi. Testleri ve optimizasyonu gerçekleştirildi. Yıl sonuna doğru da kabul testleri tamamlandı.
  • 2013 yılında, sonarın, MİLGEM projesinin 2’nci gemisi BÜYÜKADA’ya entegrasyonuna kadar; ilk gemi ile farklı denizlerde ve farklı koşullarda toplanan veriler, poligon verileri ve kullanıcı geri bildirimleri kullanılarak sistemde iyileştirmeler yapıldı.
  • 2016 yılında, sonarın, suüstünde bulunan kısımlarını (dry-end) da kapsayan bütününün sanayileştirilmesi için, yine Meteksan Savunma seçildi.

Meteksan Savunma ise sonarın tüm sorumluluğunu üstlenmeden önce, hazırlıklarını tamamladı:

  • MİDAS (Milli Piezoelektrik Seramik Geliştirilmesi) projesi ile Navy-I ve Navy-II tipi piezoelektrik seramikler için; yurt içinde kompozisyon geliştirme, karakterizasyon, test ve üretim yeteneği kazanıldı.
  • YAKAMOS’un wet-end birimlerinin sanayileşmesi sürecinde, sensör ve dizin tasarım, modelleme, analiz ve test yeteneği kazanıldı.
  • MST-01 projesinde, envanterdeki SQS-56 sonarları için, yedek parça olarak transdüser sağlandı.
  • Yaklaşık 15 m derinliğe sahip; hassas konumlandırma sistemi sayesinde, 2-100 kHz arasında akustik testlerin yapılmasına olanak sağlayan test altyapısı, Bilkent Göleti’nde kuruldu (Bilkent Göleti Açık Su Test ve Kalibrasyon Tesisi). Ayrıca, havuz ve basınç tankı altyapıları da kullanıma sunuldu.

Dz.K.K.lığından teknoloji transferi ile YAKAMOS sonarını devralan ve sisteme tamamen hakim hâle gelen Meteksan Savunma, MİLGEM projesinde kullanılan YAKAMOS-1 sonarı için şu çalışmaları yapacak:

  • MİLGEM projesinin 3’üncü gemisinin sonarında, bir dizi yenilik olacak. Meteksan Savunma, sonar yazılımını baştan ele alarak, özellikle kullanılan donanıma bağlı yazılım birimlerini, donanımdan bağımsız hâle getirdi. Yurt dışından tedarik edilen ve artık aynı kaynaktan satın alınamayan PGA kartlarını da kendisi geliştirdi. Geliştirilen kartların gürültü seviyesi, öncekilere göre daha düşük olduğu için, sonarın performansında da artış sağlandı. Benzer şekilde, yurt dışından tedarik edilen; ancak artık aynı kaynaktan satın alınamayan ADC-DAC kartları ise farklı bir kaynaktan tedarik edilmeye başlandı. Meteksan Savunma, tüm bu değişikliklerin, laboratuvar ortamında rahatlıkla test edilebilmesi için, wet-end’i simüle eden boş bir yük de geliştirdi.
  • MİLGEM projesinin 4’üncü gemisinin sonarında, aktif izleyici (active tracker) özelliği olacak. Ayrıca sonara, seyir sırasında da eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilmesine imkan sağlayacak, simülasyon modu kazandırılacak.

Projenin son gemisinde yer alan tüm kabiliyetler, diğer 3 gemideki sonarlara da kazandırılacak.

Meteksan Savunma’nın, bir ürün ailesi hâline gelecek YAKAMOS ile ilgili gelecek planları ise şöyle:

  • BARBAROS sınıfı fırkateynlerin modernizasyonu kapsamında, gemilere, YAKAMOS-2 sonarı entegre edilecek. YAKAMOS-2, YAKAMOS-1’in, mimarisine sadık kalınarak donanımları yerlileştirilmiş ve çevre koşullarına dayanıklılığı iyileştirilmiş bir sürümü olacak.
  • İ sınıfı fırkateynlerde; yazılım-algoritma iyileştirmeleri yapılmış, modüler ve ölçeklenebilir bir entegre sonar süiti olan YAKAMOS-3 kullanılacak. YAKAMOS-3, modülerliği sayesinde, farklı platformlarda, farklı wet-end birimleri ile çalışabilir özellikte olacak. Sonar, örneğin, korvet boyutunda bir gemide, daha az sensöre sahip bir wet-end; muhrip boyutunda bir platformda ise daha çok sensöre sahip bir wet-end ile görev yapabilecek.
  • TF-2000 fırkateyninin açık denizlerde de görev yapacak olmasından hareketle Meteksan Savunma, bu tür denizlerde tespit menzilini arttıran düşük frekanslı aktif sonar YAKAMOS-L’yi geliştirecek.

Topçu, sunumunda, NATO onaylı bir performans analiz yazılımı olan LYBIN’den, YAKAMOS-1 için alınan model örneklerini gösterdi. Sonarın tahmini tespit menzillerini gösteren bu model örnekleri, YAKAMOS-1’in, Türkiye’nin çevre denizleri için uygun bir çözüm olduğunu gösteriyor.

Gelecek, Fiber Optik Algılayıcılarda

Meteksan Savunma, bir yandan YAKAMOS sonar ailesini, mevcut teknolojilerle geliştirirken, bir yandan da geleceğin teknolojilerine yatırım yapıyor. Bu kapsamda, sonarların algılayıcıları ile ilgili fiber optik teknolojiler üzerinde de çalışan Meteksan Savunma, çalışmalarının geldiği noktayı, Kıdemli Sistem Mühendisi Emrah İlbey’in; “Sualtı Platformları için Yeni Nesil Fiber Optik Sonar Çözümleri” başlıklı sunum ile anlattı.

Fiber optik algılayıcılar, yüksek hassasiyetleri, düşük gürültüleri, elektromanyetik girişimden etkilenmemeleri ve çoklama kolaylığı (tek bir fiber kablosu ile birden çok algılayıcının desteklenmesi) ile öne çıkıyor. Ayrıca, bu tür algılayıcılar, çekili dizinlerde kullanıldığında; elektrik gücü ihtiyacı olmayan, daha ince ve hafif bir dizinin üretilmesine olanak sağlıyor.

Meteksan Savunma, bu algılayıcılarda, Mandrel Tabanlı Akustik Algılama yöntemini kullanıyor. Bu yöntemde, fiber kablo, silindirik mandrel etrafına sarılıyor. Sistemde, tüm mandreller, aynı özelliklere sahip. Bir tanesi, suüstünde, referans mandrel olarak kalıyor. Su altında, akustik bir dalga mandrele çarptığında, mandrelin çapı değişiyor; bu da fiber sarımın uzunluğunu değiştiriyor. Böylece, referans mandrelde, optik yol uzuyor; referans mandrele göre faz farkı oluşuyor.

Meteksan Savunma, sisteme bağlı birden fazla mandreli, tek bir fiber üzerinden sürebilmek için, zamansal çoklamayı kullanıyor. Ayrıca, dış ortam gürültüsünün izolasyonu için, referans mandrelinin sinyali de aynı fiber ile taşınıyor.

Meteksan Savunma, Bilkent Göleti Açık Su Test ve Kalibrasyon Tesisi’nde kurulu su altı akustiği test altyapısında, geliştirdiği algılayıcıların testlerini gerçekleştirdi. Sonuçlar, yüksek hassasiyet ve düşük algılayıcı öz gürültüsü değerlerine ulaşıldığını gösterdi.

İlbey, Meteksan Savunma’nın, başlatılacak projelerle bu algılayıcıları nihai ürünlere entegre etmeye hazır olduğunu ifade etti.

Meteksan Savunma’nın, Yeni Nesil Fiber Optik Sonar için algılayıcı tasarımı.

 

 

Stratejik Kıyı Tesislerinin Korunması Meteksan Savunma’dan

Meteksan Savunma’nın, seminer ile gündeme getirdiği bir diğer konu, sualtı ve suüstü tehditlere karşı, stratejik tesis güvenliği oldu. Meteksan Savunma Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Müşteri İlişkileri Yöneticisi Mesut Görateş, bu konuda yaptığı sunuma, şu sözlerle başladı: “Biz, bu sunumda, özellikle denize kıyısı olması sebebiyle entegre bir güvenlik çözümüne ihtiyaç duyan; liman, üs veya denize kıyısı olan stratejik tesislerin güvenliğine yönelik olarak, Meteksan Savunma’nın çözüm önerisini anlatacağız. NATO ülkeleri arasında kabul gören temel sistem isterlerini karşılayan bu çözüm önerisi, Meteksan Savunma tarafından geliştirilen alt sistemleri de içeriyor.”

Meteksan Savunma’nın önerdiği çözüm, kıyıdaki stratejik tesislere; su altından, suüstünden, karadan ve havadan gelecek tehditlere yönelik; erken uyarı, tespit, sınıflandırma ve karşı koyma yeteneklerini sağlıyor. Bu çözüm için Meteksan Savunma ve iş ortakları tarafından sağlanan alt sistemler ise şöyle sıralanıyor:

  • Meteksan Savunma tarafından geliştirilen RETİNAR çevre gözetleme radar ailesi,
  • İş ortakları tarafından sağlanan, müstakil veya radara entegre edilebilen, gece ve gündüz görüş kameraları,
  • İş ortakları tarafından sağlanan insansız hava araçları,
  • Meteksan Savunma tarafından geliştirilen sualtı akustik sensör dizinleri (pasif erken uyarı sensör ağ sistemleri),
  • Meteksan Savunma tarafından geliştirilen sualtı sayısal haberleşme modemi,
  • İş ortakları tarafından sağlanan dalgıç tespit sonar sistemleri,
  • İş ortakları tarafından sağlanan el terminalleri,
  • Meteksan Savunma tarafından geliştirilen IP tabanlı haberleşme ağı,
  • İş ortakları tarafından sağlanan komuta kontrol merkezi ve
  • Meteksan Savunma tarafından geliştirilen lazer kamaştırıcı sistemler.

Meteksan Savunma, bu entegre çözümün haberleşme altyapısını da kritik bileşenlerle destekliyor. Firmanın, bir başka proje kapsamında geliştirdiği yazılım tabanlı haberleşme mimarisi, bu kapsamda kullanılabilecek yetenekler arasında yer alıyor. Meteksan Savunma, bu mimariye sahip bir haberleşme çözümünün teslimatına, başka bir projede, ASELSAN’ın altyüklenicisi olarak halen devam ediyor. Söz konusu mimarinin özellikleri şöyle sıralanıyor:

  • Değişik kullanıcılar arasında, noktadan noktaya ve noktadan çok noktaya haberleşmeyi destekliyor.
  • Ölçeklenebilir bant ve kanal genişliğine sahip.
  • Hücresel haberleşme tekniğini kullanıyor.
  • Radyo-link çalışma modu bulunuyor.
  • Elektronik harp korumalı.
  • Ethernet tabanlı veri arayüzü bulunuyor.
  • İç ve dış üniteleri ayrık mimari yapıda konumlandırılabiliyor.
  • Yüksek çıkış gücüne sahip.
  • MIMO uyumlu.

NATO’nun sualtı sayısal haberleşme protokolü geliştirme çalışmalarına aktif olarak katılım sağlayan Meteksan Savunma, bu çalışmalar sonucunda geliştirilen ve JANUS adı verilen protokole uyumlu olarak sualtı sayısal haberleşmesi yapabilen modemi geliştiren ilk firma oldu.  Meteksan Savunma’nın, bu ürününe JANUS protokolüne ilave milli bir sualtı sayısal haberleşme protokolü kazandırma çalışmaları da devam ediyor.

Bu sunumda en çok dikkat çeken konu ise Meteksan Savunma tarafından geliştirilmekte olan lazer kamaştırıcı sistemi oldu. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için geliştirme çalışmaları devam eden sistemin ayrıntıları, gizlilik nedeniyle açıklanmıyor. Meteksan Savunma, ilk aşamada belirli bir suüstü platformu için geliştirdiği sistemi, ikinci aşamada sabit ve mobil karaya konuşlu uygulamalar için uyarlayacak. Son aşamada ise herhangi bir suüstü platformunda kullanılabilecek bir alt sistem haline getirecek. Lazer kamaştırıcı; elektro optik arama başlığına sahip güdümlü mermiler ve asimetrik tehditlere karşı kullanılabilecek.

Meteksan Savunma tarafından, kıyıdaki stratejik tesislerin korunması için önerilen çözüm, firma ve iş ortakları tarafından sağlanan alt sistemleri içeriyor.

 

484 toplam görüntüleme, 4 bugünkü görüntüleme