Sektör Firmaları, Türkiye’nin Defense News Top 100 Listesinde Kalıcı Olacağını Gösterdi – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Sektör Firmaları, Türkiye’nin Defense News Top 100 Listesinde Kalıcı Olacağını Gösterdi

10 Eylül 2019

MSI Dergisi’nin 182’nci sayısında yayımlanan özel haber, derginin internet sitesinde paylaşılmıştır:

 

 

Defense News dergisi tarafından her yıl Temmuz ayında açıklanan ve dünyanın en büyük 100 savunma firmasını sıralayan Top 100 listesi, derginin 22 Temmuz tarihli sayısında açıklandı. Geçtiğimiz yıl; ASELSAN, TUSAŞ, Roketsan ve STM’nin yer aldığı listeye, bu yıl BMC de dâhil oldu. Çinli, firmaların bu yıl ilk defa listeye dâhil edilmesine rağmen Türk firmalarının sayısının artması ve genel olarak sıralamada yükselmeleri –çok farklı etmenlerin sonucunda olsa da- Türkiye’nin listede kalıcı olacağının bir göstergesi olarak yorumlandı.

 

Bu yıl listede ASELSAN 52’nci, TUSAŞ 69’uncu, STM 85’inci, BMC 85’inci, Roketsan ise 89’uncu sırada yer buldu (Tablo 1). Türk firmalarının sıralamasının yıllara göre değişimi ise Şekil 1’deki gibi gerçekleşti.

Listede, TUSAŞ ile ilgili bir dipnot da yayınlandı. Bu dipnotta, firmanın, destekleyici savunma çalışmaları ile ilgili rakamları da ilettiği; ancak bu rakamlar liste ile ilgili çalışmalar tamamlandıktan ve liste yayınlandıktan sonra ulaştığı için TUSAŞ’ın savunma gelirlerinin güncellenemediği belirtildi. BMC ise listenin yayınlanan ilk sürümünde, Defense News dergisinden kaynaklanan bir hata nedeniyle yer almadı. Dergi, bu hatayı gidererek BMC’yi de listeye dâhil etti. Ancak uyguladığı; “ilk yayınlanan sıralamanın, verilerde hata olmadıkça değişmeyeceği” kuralı gereğince, BMC, cirosunun, 84’üncü firmadan az, 86’ıncı firmadan yüksek olması itibarıyla STM ile 85’inci sırayı paylaştı.

Listenin açıklanmasının ardından basın bülteni yayınlayan firmalardan ASELSAN, listede yükselişini sürdürmesine vurgu yaptı. ASELSAN Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Prof. Dr. Haluk Görgün, şunları söyledi: “ASELSAN, kurulduğu 1975’ten beri Türk ordusunun elektronik cihaz ve sistem alanında en önemli kaynağı oldu. Ordumuzun bize gösterdiği güveni boşa çıkarmamak için 40 yıldan uzun süredir durmadan çalışıyoruz. Dünyanın 64 ülkesine ihracat gerçekleştirirken ‘Türk Ordusu da bu sistemi kullanıyor’ sözünü, altını çizerek gururla söyledik.

ASELSAN, milli ve yerli sistemler geliştirerek teknolojide tam bağımsızlık için 7.000’i aşkın personeli ile gece-gündüz çalışmaya devam ediyor. Başta savunma alanında olmak üzere Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığı ve gelişimi için çalışmaya devam edeceğiz. Dünyanın ilk 50 savunma sanayi firmasından biri olma hedefimizi gerçekleştirmeye çok az kaldı. Devletimizin ve ASELSAN ürünlerini kullanmayı tercih eden dost ve müttefik ülkelerimizin desteği ile bu hedefi kısa sürede gerçekleştireceğimize inanıyoruz.”

STM tarafından yapılan açıklamada, firmanın, bu yıl, listede en hızlı yükselen Türk şirketi olması ön plana çıkartıldı. STM Genel Müdürü Murat İkinci, “Cumhurbaşkanlığımızın 2023 vizyonu ve Savunma Sanayii Başkanlığımızın önderliğinde gerçekleştirdiğimiz projelerle STM, bugün savunma alanında kendini kanıtlamış bir şirket haline geldi. Ülkemize kazandırdığımız katma değer ve birikimin taşıdığı önemin farkında olarak çalışmalarımıza devam ederken, üretim ve kabiliyetlerimizi yurt dışına ihraç etmek için de ciddi bir çaba gösteriyoruz. Yatırımlarımızı, ihracat odaklı büyüme hedeflerimiz doğrultusunda şekillendirdiğimiz bu dönemde, Defense News Top 100 listesinde gösterdiğimiz yükseliş, doğru adımlar attığımızı da tescillemiş oldu. Hedeflerimiz daha büyük; önümüzdeki dönemde listede ilk 50 içerisinde yer almayı amaçlıyoruz. Türkiye’yi mühendislik, teknoloji ve danışmanlık alanlarında temsil edip dünya pazarlarına niş, yenilikçi ürünler ve sistemler sunmaya devam edeceğiz” dedi.

 

BMC, liste ile ilgili yayınladığı açıklamada, Türkiye’den kara araçları üreticisi olarak listeye giren tek firma olduğu noktasına dikkat çekti. BMC Yönetim Kurulu Üyesi T. Yasin Öztürk, görüşlerini, şöyle paylaştı: “Türkiye’nin yerli ve milli gücü BMC olarak dünyanın En Büyük İlk 100 Savunma Sanayii Firması arasında yerimizi aldık. Defense News Top 100 listesine giren ‘tek Türk kara araçları üreticisi’ olarak 85. sıradan listeye girmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Bu başarı ve gurur hepimizin!”.

Roketsan’ın açıklamasında, firmanın, listede, istikrarlı bir yükseliş gösterdiği kaydedildi. Roketsan Genel Müdürü Selçuk Yaşar, şirketin sıralamasını milli bir başarı olarak değerlendirdi ve şunları ekledi: “Roketsan olarak bu yıl dünyanın ilk 100 savunma sanayii firması sıralamasında bulunan 5 Türk firmasından biri olmanın gurur ve mutluluğunu duyuyoruz. 2700’ü aşan kalifiye personelimiz, yenilikçi yaklaşımımız, Ar-Ge ve uzaya bağımsız erişim için yürüttüğümüz çalışmalar ile millileşme ve uluslararası sektördeki konumumuzu güçlendirme yolunda emin adımlarla ilerliyoruz. Gelecek yıllarda da geliştirmekte olduğumuz yüksek teknolojili milli ürünlerimiz sayesinde savunma sanayine daha büyük katkıda bulunarak, ülkemizi en iyi şekilde temsil etmeye devam edeceğiz.”

 

Bir Listeden Fazlası

Listedeki sıralama, sektör kamuoyunun daha fazla ilgisini çekse de Defense News, liste ile birlikte bir dizi değerlendirme de yayınlanıyor. Bunlardan en dikkat çekeni, sektör terminolojisindeki tabiri ile piramidin ortasında yer alan firmaları, zorlu günlerin beklediğine yönelik olan yorum. Özellikle ABD’de, son dönemde, yeni bir şirket satın alma ve şirket birleşmesi akımı başladı. Bunun son örneği de Raytheon ve UTC’nin birleşmesi oldu. Bu tabloda, satın alma ve birleşmelerle ortaya çıkan firmaların, eskiden rekabet ettiği ve piramidin ortasında yer firmalara göre fiyat ve ölçek gibi konularda avantajlar elde edeceği ve rekabette öne geçeceği değerlendiriliyor.

Liste geneline bakıldığında yapılan değerlendirmelerden bir diğeri, Amerikan ve Çinli firmaların, iç pazar büyüklüğü avantajına sahip olduğu; Avrupalı firmaların ise ihracata ağırlık vermek zorunda olduğu şeklindeydi.

Mevcut tabloda, bir firmanın, sadece organik büyüme ile listede ilk 10’da yer alamayacağı da yapılan bir başka yorum olarak öne çıktı.

 

Listeyi Doğru Okumak Gerekiyor

Türk savunma ve havacılık sektörü, listeye büyük önem veriyor. Bazı firmalar, önümüzdeki dönemde, listede belli bir konuma ulaşmak ile ilgili hedefler de belirlemiş durumda. Bu noktada, listenin nasıl oluşturulduğunu anlamak, önem kazanıyor. Çünkü listede belli bir konuma ulaşmak, sadece firmanın performansına bağlı değil.

Defense News dergisi, listeyi yayınlarken listeyi nasıl derlediği ile ilgili bilgileri de paylaşıyor. Dergi, firmalarla ilgili verileri; firmalardan gelen bilgilerden, firmaların yıllık raporlarından, analistlerden gelen bilgilerden ve dergi personelinin araştırmalarından yararlanarak derliyor. Ayrıca firmalara, Defense News tarafından, toplam gelirlerini ve bu gelir içerisinde savunma, istihbarat, anayurt güvenliği ve diğer ulusal güvenlik projelerinden elde edilen gelirlerini soran bir anket de gönderiliyor.

Konunun bir diğer boyutu da döviz kuru. Defense News, ABD dışındaki şirketlerin gelirlerini, ortalama kur değerleri ile dolara çeviriyor.

Listenin oluşturulması için uygulanan bu metodolojinin yan etkileri, listenin oluşumunu doğrudan etkiliyor. Örneğin, geçen yıl, listede 16 Rus ve 8 Japon firması varken bu yıl, bu sayılar sırası ile 2 ve 3 olarak gerçekleşti. Derginin editörü Jill Aitoro’nun yazısında verilen bilgilere göre, Rus firmalarının bir bölümü, bu yıl listede yer almayı tercih etmediler; bir bölümü ise talep edilen verileri göndermediler. Japon firmaları ile ilgili durum ise şöyle gelişti: Japon Savunma Bakanlığı, 2017’de, Japon firmalarına, yaklaşık 12 milyar dolarlık iş verdiğini açıklamışken 2018 yılı için bu rakamı, yaklaşık 1 milyar dolar olarak açıkladı. Bu düşüş, listeyi de etkiledi.

Defense News, son yıllarda, listeyi açıklarken güvenilir veriler elde edemediği için Çinli firmaları listeye dâhil edemediğini belirtiyordu. Bu yıl ise Çinli firmaların listeye ilk defa dâhil edilmesinin arkasında, International Institute for Strategic Studies (IISS) düşünce kuruluşu ile yapılan iş birliği yatıyor. IISS araştırmacıları Meia Nouwens ve Lucie Béraud-Sudreau, Çinli firmaların toplam cirosunda savunma harcamalarının payını ortaya çıkartabilecek bir metodoloji geliştirdiler. Böylece, Çin’in, devlet kontrolündeki savunma ve havacılık firmaları da listeye dâhil olabildi.

Metodolojiyi ve bu yılki liste örneğinde olduğu gibi yaşananları alt alta koyduğumuzda, Defense News Top 100 listesinin, önemli bir referans olduğunu; ancak sıralamanın tek kriter olarak alınmaması gerektiğini söyleyebiliriz. Özellikle ilk 10’un altındaki sıralara indikçe, herhangi bir firmanın konumu, kendi performansı ile birlikte, listeye dâhil edilemeyen firmalara da bağımlı durumda. Örneğin, önceki sene değerlendirmeye katılmayan firmaların bir sonraki sene verilerini Defense News dergisine ulaştırması, sıralamada, önemli ve radikal değişikliklere yol açabilir. Böylece, önceki seneye göre çok daha iyi performans gösteren bir firma, buna rağmen sıralamada aşağıya inebilir. Bu nedenle firmaların durumu ile ilgili yorum yaparken sıralamanın yanı sıra firmaların, önceki senelere göre performansındaki değişimin ve rekabet ettiği diğer firmaların performansındaki değişimin de göz önüne alınması, daha doğru değerlendirmelerle sonuçlanacaktır.

594 toplam görüntüleme, 50 bugünkü görüntüleme