Söyleşi: Honeywell Aerospace EMEAI Başkan Yardımcısı Colin R. Dorsett – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Söyleşi: Honeywell Aerospace EMEAI Başkan Yardımcısı Colin R. Dorsett

14 Aralık 2017

Honeywell Aerospace EMEAI Başkan Yardımcısı Colin R. Dorsett ile yapılan ve MSI Dergisi’nin 150’nci sayısında yayımlanan söyleşi, derginin İnternet sitesinde paylaşılmıştır:

 

“Honeywell, Türk savunma ve havacılık sektörünün yanında olmaya devam edecek. ”

 

Türkiye’de çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren Honeywell, savunma ve havacılıkta alanında da Türkiye’nin önemli bir ortağı. Firma, bu rolünü, Türkiye’nin kritik projelerinde rol almaya devam ederek ve gelişen savunma ve havacılık sanayisi ile iş birliklerini arttırarak sürdürmeyi hedefliyor. Honeywell Aerospace EMEAI (Europe, Middle East, Africa, India / Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Hindistan) Başkan Yardımcısı Colin R. Dorsett, firmanın, Türkiye’deki faaliyetleri ile ilgili son durumu, MSI Dergisi’ne anlattı.

MSI Dergisi: Türkiye’nin T129 ATAK helikopterinde, LHTEC CTS800 motorları kullanılıyor. Türkiye, aynı zamanda, Özgün Helikopter Programı kapsamında geliştirdiği T625 helikopteri için de LHTEC CTS800’ü seçti. Honeywell, Özgün Helikopter Programı kapsamında üretilecek motorlara yönelik olarak TEI ile görüşmeler yapıyordu. Bu görüşmeler nasıl ilerliyor?

Colin R. DORSETT: T129 ATAK helikopterlerinin başarısının ardından, Özgün Helikopter Programı’nda da LHTEC CTS800-4AT motoru seçildi. Proje, planlandığı gibi ilerliyor. Motor Kritik Tasarım Gözden Geçirme Toplantısı gerçekleştirildi ve Honeywell, geliştirdiği iki motoru, test aşamasına dâhil edilmek üzere, TUSAŞ’a teslim etti. Üç aşamalı sanayileşme planı da belirlenmiş olan programa göre devam ediyor. Örneğin, LHTEC CTS800 için Motor Güç Türbinlerini üreten TEI, şimdiden Özgün Helikopter Programı’nın da tedarik zincirinin önemli bir parçası; çünkü bu rolünü, T625 için de devam ettirecek. Motorun, AW129 platformunda da kullanılıyor olması, Honeywell’in, Türkiye’deki sanayileşme çabalarını, T129 ATAK ve Özgün Helikopter Programı dışına taşımak için yaptığı çalışmaların bir göstergesi.

İş birliğimizi, Özgün Helikopter Programı aracılığıyla daha da genişletmeye ve TEI’nin mevcut sorumluluklarını daha da arttırmaya yönelik çabalarımızı sürdürüyoruz.

 

MSI Dergisi: 2016 yılının Mayıs ayında, LHTEC Yönetim Kurulu Üyesi Matt Thraen, LHTEC CTS800’ün, sivil ve Uluslararası Silah Trafiği Mevzuatı (ITAR)’na tabi olmayan bir versiyonunun geliştirilebileceğinden söz etmişti. Bu konuda yeni bir gelişme var mı?

Colin R. DORSETT: Özgün Helikopter Programı kapsamında, geliştirme aşaması, CTS800-4AT sürümü ile devam ediyor. Askeri sürümden kabiliyetler başarıyla aktarıldı ve şu an, motorun, ITAR’a tabi olmayan sürümü için onay bekliyoruz.

CTS800

MSI Dergisi: Honeywell, P&W ile birlikte, yeni nesil helikopter motoru olan HPW3000’i geliştirmeyi amaçlıyor. Mevcut motorlara kıyasla HPW3000’in avantajları neler? Eğer seçilirse HPW3000, aynı zamanda BLACK HAWK helikopterlerinde de kullanılacak. Bu açıdan, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türk sanayisiyle HPW3000 ile ilgili paylaşmak istediğiniz bir mesaj var mı?

Colin R. DORSETT: Honeywell ve P&W’nin ortak girişim firması olan Advanced Turbine Engine Company (ATEC)’nin başlıca amacı, BLACK HAWK ve APACHE helikopterlerinin motor performansını önemli ölçüde iyileştirecek, maliyet-etkin bir motor üretmek. HPW3000, %50 oranında daha fazla güç sağlayıp %25 oranında daha az yakıt sarf edecek. Aynı zamanda, bakım maliyetlerini de düşürecek. Basınç/güç oranını arttırabilen çift yekpare disk grubu (spool)’na sahip bir motor olan HPW3000, mevcut operasyonel gereksinimler doğrultusunda, bu helikopterlerin, sıcak iklimlerde, daha yüksek irtifada ve daha uzun süre uçmalarını sağlayacak şekilde tasarlandı. Az önce de belirttiğim gibi, ATEC, sanayinin önde gelen iki firmasının sahip olduğu, dünya standartlarındaki mühendislik ve üretim kabiliyetlerini bir araya getirerek, HPW3000 programının amaçlarına ulaşabilmesini sağlamak adına mükemmel bir çözüm sunuyor.

T129 ATAK üzerinde CTS800 motoru

 

MSI Dergisi: Türkiye’nin Bölgesel Uçak Programı çerçevesinde de seçilen Dornier 328, Honeywell’in hâlihazırda alt sistem sağladığı bir uçak. Honeywell; aviyonik sistemleri, yardımcı güç kaynağını, çevre kontrol sistemlerini ve hava türbini marş sistemini sağlıyor. Bu program nasıl ilerliyor? Bu sistemleri yeni üretilmekte olan uçaklarda (TRJ328) ve geliştirilmekte olan yeni nesil TRJ628’ler için de sağlayacak mısınız? Ortak geliştirme çalışmaları ve bu alt sistemlerin Türkiye’de ortak üretimi ile ilgili planlarınız neler?

Colin R. DORSETT: Program, henüz uygulama ve sözleşme aşamasına gelmedi. Sorunuzda da belirttiğiniz gibi Honeywell, Dornier 328’e sistem sağlamakla yükümlü olup bu sistemlerle ilgili olarak Türkiye’de, kapsamlı ortak üretim ve sanayileşme konusunda çeşitli planlar geliştirdi. Bu programdaki ilerlemeleri bir an önce görmek için sabırsızlanıyoruz ve program ile ilgili büyük bir heyecan duyuyoruz.

 

TF-X için Hazırız

MSI Dergisi: Türk Hava Kuvvetlerinin birçok uçağında, Honeywell alt sistemleri kullanılıyor ve bu nedenle de Honeywell, Milli Muharip Uçak Geliştirilmesi (TF-X) projesi kapsamında, Türkiye’nin iş birliği yapabileceği firmalar arasında sayılıyor. Honeywell’in bu projeyle ilgili pozisyonu nedir? Türk Hava Kuvvetleri, SSM veya Türk firmaları ile yürüttüğünüz çalışmalarla ilgili neler söylemek istersiniz?

Colin R. DORSETT: Honeywell, TF-X projesi kapsamında, 2013 yılından bu yana, TUSAŞ ile birlikte çalışıyor. Tüm dünyada, savaş uçaklarına, çok geniş bir yelpazede teknoloji sağlıyoruz. Bunlar arasında; Çevre Kontrol Sistemleri (ECS), Uçak Üzeri Oksijen Üretim Sistemleri (OBOGS), Elektrik Gücü (EP), Tekerlek ve Fren (W&B) ve Yardımcı Güç Ünitesi (APU)’nin yanı sıra aviyonikler, ekranlar, görev bilgisayarı, EGI (Gelişmiş GPS/INS), Çok Modlu Telsiz (MMR) ve Hava Veri Bilgisayarı (ADC) sistemleri – bulunuyor. Honeywell Aerospace, kokpitten kuyruğa, geniş bir yelpazede, ürün ve çözümler sunuyor. Savaş uçaklarından helikopterlere ve küçük iş jetlerinden geniş gövdeli uçaklara kadar uzanan pek çok üründe, tecrübeye ve teknolojiye sahibiz. Günümüzün savaş uçaklarında, pek çok karmaşık sisteme ihtiyaç duyuluyor ve bizim de Türkiye’nin gelişen savunma sanayisi altyapısından faydalanarak birlikte sunabileceğimiz pek çok sistem var.

TF-X projesi, devlet destekli, stratejik bir ulusal proje ve biz bu alanda oldukça deneyimliyiz. Ayrıca Honeywell, 100 yılı aşkın deneyimiyle sanayileşme ve iş birliği alanında, pek çok başarılı uygulamaya imza atmış bir firma. Bu önemli deneyimi, Türkiye’de geliştirilmekte olan yeni ve yerli platformlara aktarmak istiyoruz. Bu kapsamda, savunma sektöründeki firmalarla ve karar mercileriyle yakın iş birliği içinde çalışıyoruz.

 

MSI Dergisi: Honeywell, aynı zamanda, siber güvenlik çözümleri konusunda da aktif bir rol üstleniyor. Honeywell, Türkiye’ye, siber güvenlik sistemleri ile ilgili neler sunabilir?

Colin R. DORSETT: Honeywell’in siber alandaki işlerine baktığımızda, Türkiye ile iş birliği yapabileceği potansiyel alanlar olduğunu söyleyebiliriz. Honeywell, tehditlere karşı yüksek koruma sağlayan siber kabiliyetlere sahip. Siber tehditler gelişmeye ve evrilmeye devam ettikçe, Honeywell’in sunduğu siber çözümlerin; sağlık, ulaştırma, bilgi teknolojileri, devlete ait tesisler ve enerji ve kimya sanayisi gibi alanlarda da kullanılma potansiyeli olacaktır.

 

MSI Dergisi: Eklemek istediğiniz başka bir konu var mı?

Colin R. DORSETT: Türkiye, kendi ulusal kabiliyetlerini ve ihracat fırsatlarını arttırmaya yönelik özgün programlar geliştirdikçe, Honeywell, Türk savunma ve havacılık sektörünün yanında olmaya devam edecek. Honeywell’in, savunma, havacılık ve uzay teknolojisi alanındaki geçmişi, bölge hakkındaki bilgisi ve Türkiye’nin değişen ihtiyaçları ile birleştiğinde, askeri imkân ve kabiliyetleri arttıran gelişmiş sistemler teslim etme konusunda iyi bir konumda olduğunu söyleyebiliriz.

 

Honeywell Aerospace EMEAI Başkan Yardımcısı Colin R. Dorsett’e, zaman ayırıp sorularımızı cevaplandırdığı ve verdiği bilgiler için, okuyucularımız adına teşekkür ediyoruz.

900 toplam görüntüleme, 1 bugünkü görüntüleme