Söyleşi: Meteksan Savunma Radar İş Geliştirme Direktörü Tolga ÇELİK – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Söyleşi: Meteksan Savunma Radar İş Geliştirme Direktörü Tolga ÇELİK

8 Şubat 2019

“Retinar; etkin, güvenilir ve desteklenebilir bir radar olduğunu, sahada ispat ediyor.”

 

MSI Dergisi’nin 171’inci sayısında yayımlanan söyleşi, derginin İnternet sitesinde paylaşılmıştır:

 

Meteksan Savunma’nın Retinar çevre gözetleme radarı ürün ailesi, yurt içinden ve yurt dışından aldığı bir dizi sipariş ile 2017 yılından itibaren, önemli bir çıkış yakaladı. Operasyonel kullanıma girmesiyle birlikte çok kısa sürede kullanıcılarının takdirini kazanan Retinar ailesi, bir yandan da gelişimini sürdürüyor. Retinar ailesinin mevcut durumunu ve geleceğini, Meteksan Savunma Radar İş Geliştirme Direktörü Tolga Çelik’ten dinledik.

 

MSI Dergisi: Retinar ürün ailenizin, Türkiye’deki ve dünyadaki konumunu nasıl görüyorsunuz?

Tolga ÇELİK: Öncelikle bizi takip eden okuyucularınızın merakını giderecek bu söyleşi vesilesiyle bizlere zaman ayırdığınız için teşekkür ediyor; MSI Dergisi’ni, başarılı çalışmalarından dolayı tebrik ediyorum.

Retinar, bildiğiniz üzere, bir çevre gözetleme radar ailesi. Amacı, etrafındaki hareketliliği tespit ederek, bulunduğu alanda güvenli bölge oluşturmak. Bu doğrultuda, Retinar ile ilgili sloganımız da “Güvenli Bölge”.

Faaliyet gösterdiğimiz her iş alanında olduğu gibi, çevre gözetleme radarları konusunda da dünyada neler olup bittiğini yakından izliyoruz, fuarlara gidiyoruz, ürünleri inceliyoruz. “Rakiplerimiz neler yapmış; benzer sistemlerde son gelişmeler neler; kimin, neye ihtiyacı var?” gibi birçok soruya cevap arıyoruz. Önümüzdeki tablo şu: Meteksan Savunma, Retinar ile hem kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayan hem de dünya genelindeki çözümlerle rekabet edebilen bir çözüm ortaya koydu. Yurt dışında, dünyadan farklı üreticilerin radarlarının yarıştığı, iki adet zorlu ihale sürecine girdik ve ikisinde de ipi Retinar göğüsledi. Retinar, performans olarak rakiplerinden geride kalmıyor; hatta bazı özel parametrelerde, çok daha iyi durumda. Fiyatı da performans olarak yakınında yer alan rakiplerinden çok daha avantajlı.

Retinar’ın ulaştığı seviye, yarıştığımız ihalelerde, maliyetlerin düşmesi ile kendini gösteriyor. Performansı bize yaklaşamayan rakiplerimiz, zaten en başta eleniyor. Performans olarak ayakta kalanlar ise bizim maliyet etkinliğimize yaklaşabilmek için, fiyatlarını düşürmek zorunda kalıyor. Böylece kullanıcı, yüksek performans ve maliyet etkin çözümün keyfini bir arada yaşayabiliyor.

Sorunuzu, kullanıcı bakış açısı ile cevaplayacak olursam; Retinar, şu anda ülkemizde ve yurt dışında operasyonel olarak kullanılıyor ve kullanıcılarımızdan, göğsümüzü kabartan geri bildirimler alıyoruz. Öyle ki bizlere ulaşan olumlu geri bildirimler, personelimizi, gece-gündüz ayırt etmeden, büyük bir şevkle daha iyi işler yapmaya teşvik ediyor. Retinar; etkin, güvenilir ve desteklenebilir bir radar olduğunu, sahada ispat ediyor. Bu da Retinar’ı, Türkiye’de ve dünyada, vaat ettiklerini gerçekleştirmiş bir ürün haline getiriyor.

Retinar OPUS, kullanıcısını, ayrıca bir kamera sistemi kullanma gerekliliğinden kurtarıyor.

MSI Dergisi: Retinar ürün ailesinin en önemli özelliklerinden biri, sistemin fiziksel niteliklerinin, kullanım alanına göre belirlenmesi ve ürünün, bu nitelikler doğrultusunda optimize edilmiş olması. Optimizasyon sürecinde neler yaptığınızı anlatır mısınız?

Tolga ÇELİK: Retinar ürün ailesinin ilk üyesi olan Retinar PTR’yi geliştirirken, ihtiyacını bize tarif edebilecek kurumlarımız ile çalıştık. İhtiyaç tanımı kısa ve netti: Taşınabilir, hızlıca kurulabilen, kullanımı kolay ve yakın mesafeden detaylı tespit yapabilen bir radar sistemi. Detaylı tespit ile insan, hayvan ve araç ayrımı kastediliyordu. O sırada Türkiye’de, bu ihtiyacı karşılayan bir çözüm yoktu; dünyada da böyle bir sistemin örnekleri sayılı idi.

Bu ihtiyacın arka planında ise iki konu öne çıkıyordu.

Birincisi, çevre güvenliğini sağlamak için kullanılan elektro-optik sistemler, her zaman etkin olamıyordu. Termal kameraları aldatmak amacıyla hava şartlarından ya da bazı kıyafet türlerinden yararlanmak gibi, basına da yansıyan tedbirler, zaman zaman işe yarıyordu. Bu noktada radar tabanlı bir çözüm, tespit ve teşhis konusunda çok daha iyi imkânlar sağlayabilirdi. Bu imkânlar arasında, termal kameranın kısıtlı görüş açısı ve nispeten düşük tarama hızı yerine; yüksek hızla 360 derece tarama yapma, kısıtlı görüş şartları altında daha yüksek performans elde etme, aldatılmaya karşı önlem alabilme, yapılan tespit üzerine kullanıcıyı uyarabilme ve düşük hata oranı (false alarm rate) ile veriler üretme yer alıyordu.

İkinci konu ise ihtiyaç duyulan menzildi. Çevre güvenliği dediğinizde, asimetrik tehditlerin kötü niyetli girişimlerine karşı koymanız gerekiyor. Bu tür tehditlerin elindeki silahların menzili ise birkaç kilometreyi geçmiyor. Dolayısı ile sizin bu tehdidi, silahların menzilinden birkaç kilometre ötede tespit ve teşhis etmeniz, ihtiyacı karşılıyor. İşte burada, “güvenlik” ile “taşınabilir olmak ve hızlı kurulum” arasında, hassas bir denge var. Tespit menzilinizi, örneğin, 15 km yaparsanız bu çözüm, hem silahınızın etkin menzilinin çok ötesinde bir menzil sunar hem de böyle bir çözüm, daha ağır ve hacimli olacağından, sizi hızlı ve kolay kurulum ile taşınabilirlikten uzaklaştırır. Zaten, arada görüş alanınızın önüne çıkacak hiçbir engel olmadan, 15 km’lik bir düz alan bulmak da çöl ya da ova gibi alanlar dışında pek mümkün değil. Dolayısı ile böyle bir radarınız olsa bile menzili, hâkim bir tepede konuşlanmadığı sürece, çevredeki ilk engele kadar olacaktır. Retinar PTR’nin, yürüyen bir insanı 4 km mesafeden tespit edebilmesi ise hem bu konudaki ihtiyacı tam olarak karşılıyor hem de hızlı kurulabilen, taşınabilir bir sistem çözümü sunuyor.

Daha yüksek dalga boyunda çalışan ya da menzili daha uzun bir sistemi, Retinar PTR gibi taşınabilir ve kolay kurulabilir hale getirmek ve optimum tasarıma ulaşmak, çok daha zor. Retinar PTR, en baştan itibaren bu ihtiyaçlar göz önüne alınarak geliştirildiği için, çok dengeli bir tasarıma sahip.

Retinar ürün ailesinin donanımsal menzilinin, istendiğinde 24 km’ye kadar arttırılması mümkün. Nitekim stratejik tesis güvenliğinde sabit kurulum ya da araç üzerinde kullanım için geliştirilen Retinar PTR-X sürümümüzde araç tespit menzili 15 km’ye, insan tespiti 6 km’ye çıkabiliyor.

 

Radar Kullanımını, Cep Telefonu Kullanımı Kadar Basite İndirgemeyi Başardık

MSI Dergisi: Retinar’ın geliştirme süreci hakkında bilgi verir misiniz?

Tolga ÇELİK: Retinar PTR’nin tasarımı öncesindeki planlama aşamasını oldukça uzun tuttuk. Kullanıcı ihtiyacını referans alarak iki ayaklı bir çalışma başlattık. Teknik ayakta, böyle bir radar için ihtiyaç duyulan teknolojiyi inceledik. Gördük ki MİLDAR projesinde edindiğimiz milimetre dalga radar teknolojisi, bu iş için biçilmiş kaftan.

Çalışmamızın ikinci ayağında, kullanıcının ihtiyacını sürdürülebilir bir modelle karşılayabilmek için, bu tür sistemlerin Türkiye ve dünyadaki pazarını inceledik. Pazarda, ciddi bir boşluk olduğunu gördük. Böylece kullanıcılarımıza; maliyet-etkin, son kullanıcı ihtiyaç seti değişikliklerini karşılayacak bir ürün ailesi haline getirilebilir, yaşayan ve sürekli güncel tutulan bir çözüm sunabileceğimize inandık.

 

Bu iki ayaklı çalışmamızın sonucunda, Retinar ürün ailesine yatırım yapmaya karar verdik ve kullanıcı gereksinimlerini, ayrıntılı olarak incelemeye başladık. Askeri ve sivil, farklı kullanıcı adayları ile temasa geçtik. Her birinin, çalışma koşullarını ve ayrıntıda neler istediğini analiz ettik. Sistemin genel özelliklerini belirledik ve tasarım aşamasını başlattık.

Bu süreçte, teknik gereksinimleri karşılamanın yanı sıra odaklandığımız konulardan biri de Retinar’ı, kullanımı çok kolay bir sistem haline getirmek oldu. Bu tür sistemleri kullanan profesyonellerle birlikte, kullanımı kolaylaştıracak arayüzler geliştirdik. Radar kullanımını, cep telefonu kullanımı kadar basite indirgemeyi hedefledik. Şu anda, radarın çalışma prensibini bilmeyen biri bile birkaç saatlik eğitimin ardından, Retinar’ı rahatlıkla kurup kullanabiliyor.

Retinar PTR’yi geliştirdikten sonra, sabit kullanım için de talep olduğunu gördüğümüz alana odaklandık. Böylece, menzili daha uzun olan Retinar PTR-X ortaya çıktı ve Retinar, bir ürün ailesi haline geldi. Daha sonra da Retinar PTR-X’e kamera entegrasyonu yaptığımız Retinar OPUS sürümünü çıkarttık. Bunu, KAPAN Drone Savar Sistemi takip etti.

 

Kullanıcı Kendini Güvende Hissediyor

MSI Dergisi: Retinar, hangi kullanıcıların envanterine girdi?

Tolga ÇELİK: Retinar, hem askeri hem de sivil kullanıma girdi. Askeri alanda ilk siparişini, dost ve müttefik bir Asya ülkesinden, 2017 yılında aldı. Bu ülkeye teslimatlarımızı 2018 yılında tamamladık; radarlar kullanımda. Daha sonra, 2018 yılı içinde, hem Kara Kuvvetleri Komutanlığı hem de Jandarma Genel Komutanlığından sipariş aldık. Teslimatlarımız sürüyor. Teslim ettiğimiz radarlar ise operasyonel olarak başarı ile kullanılıyor.

Sivil taraftaki ilk siparişimizi yurt içinden aldık; fabrika kabullerimizi tamamladık, 2019’un ilk çeyreğinde teslimatımızı da tamamlayacağız. İkinci siparişimizi ise 2018 yılında, bir Avrupa ülkesinin başkentinde bulunan bir havalimanı için aldık. Bu siparişin teslimatını tamamladık ve radarımız, aktif olarak kullanılıyor.

Şu ana kadar, yurt içinde ve yurt dışında onlarca sistem teslim ettik, hepsi de başarılı bir şekilde görevlerine devam ediyor. Meteksan Savunma’ya ulaşan ilave radar talepleri de bizleri cesaretlendiriyor ve bizlere doğru yolda olduğumuzu gösteriyor.

 

MSI Dergisi: Retinar, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ve Jandarma Genel Komutanlığının envanterlerinde operasyonel tecrübe de kazandı ve bu tecrübe artmaya devam ediyor. Ayrıca, yurt dışında da kullanılıyor. Radarların, sahadaki performansı ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Paylaşabileceğiniz rakamlar ya da anekdotlar var mı?

Tolga ÇELİK: Radarlarımız, yurt içinde, güvenlik tehdidinin bulunduğu bölgelerde operasyonel olarak görev yapıyor. Retinar’ın, tam da öngörüldüğü ve tasarlandığı gibi görev yaptığını, kullanıcımızdan duyuyoruz. Kullanıcımız çok memnun; Retinar ile kendilerini güvende hissediyorlar. Hatta henüz Retinar’ın teslim edilmediği birimlerin de Retinar’ı bir an önce kullanıma almak istediklerini; bu yöndeki taleplerini biliyoruz. Retinar, sahada, farklı elektro-optik sistemlerle entegre bir şekilde, başarıyla görev yapıyor.

Yurt dışı kullanıcılarımız da Retinar’ı faal olarak kullanıyorlar. Radarlarımızla ilgili bize hiçbir olumsuz geri dönüş olmadı. Bu ifade, belki basit ve standart bir cümle olarak görülebilir; ama Retinar’ın teknik sorunları olsa ya da kullanımı kolay bir sistem olmasa yaşanacaklar düşünüldüğünde; arkası kesilmeyen telefon görüşmeleri, Türkiye’den ekiplerin oralara gidip gelmesi, resmi makamların serzenişleri gibi, bu ifadenin önemi daha iyi anlaşılabilir.

Tabii Retinar’ın kullanımdaki performansı bizleri şaşırtmıyor. Radarımız, geliştirme ve deneme aşamalarında birçok testten geçti. Farklı arazi koşullarında; koşarak, yürüyerek ya da sürünerek yaklaşan insanları, talep edilen menzillerden tespit edebildiğini gösterdi. Her tarafın sisten bembeyaz olduğu bir ortamda, yaklaşan insanları, hayvanları yine başarıyla tespit ve teşhis etti. Bu testlerden ve kullanıcı görüşlerinden yararlanarak Retinar’ı daha da olgunlaştırdık ve kullanıcılarımıza, yüksek performanslı sistemler teslim ettik.

Bir Avrupa başkentinin havalimanında kullanılmakta olan radarımızın kabulleri, sadece 3 gün sürdü. Bu havalimanı için Retinar’dan önce, dünyaca tanınmış bir markanın radarı seçilmiş. Bu sistemin kabulü, birkaç sene sürmesine rağmen başarılı olamayınca devreye Retinar girdi. Kullanıcımız, böyle bir tecrübenin ardından Retinar’la her şeyin çok kolay ilerlediği bir süreç yaşadı ve çok memnun kaldı.

Sistemlerimiz devreye girdikçe, çok farklı ülkelerden ve çok farklı kullanıcılardan bildirimler almaya başladık. Bunlarda, sisteme yönelik olumlu görüşlerin yanı sıra ek talepler de yer alıyordu. Ek talepleri de dikkate alarak evrensel düzeyde ortak, olgunlaşmış ve dengeli bir sistem çözümü oluşturduk. Bu kapsamda, artık en büyük iş geliştiricimizin, kullanıcılarımız olduğunu değerlendiriyoruz. Sistem kullanımı amacına ulaştıkça, sistemden beklenilen sonuç alındıkça, kullanıcılarımız memnuniyetlerini ifade ettikçe, Retinar’ın bilinirliği daha da artacaktır.

 

MSI Dergisi: Retinar’ın operasyonel tecrübesinin, bir de bakım, idame ve lojistik destek ayağı var. Yurt içine baktığımızda, operasyonel olarak kullanılan sistemlerin, çok yüksek bir göreve hazırlık oranında tutulmaları gereği öne çıkıyor. Yurt dışı müşterileriniz açısından da binlerce kilometre öteden, hızlı destek sağlamanız ya da yerel bir yapılanmaya gitmeniz ön plana çıkıyor. Meteksan Savunma, Retinar’ın bakım, idame ve lojistik destek ayağında neler yapıyor?

Tolga ÇELİK: Retinar’ı, en başından itibaren, sahada uzun süreler, kesintisiz görev yapacağı bilinci ile tasarladık. Yüksek güvenilirlik ve idame edilebilirlik, Retinar ürün ailesinin genlerinde var. Geliştirme sürecine paralel olarak, entegre lojistik destek ekibimizi de kuvvetlendirdik ve Retinar’ın geniş çaplı kullanımına hazırlandık.

Şu anda, hem yurt içi hem de yurt dışı kullanıcılarımıza, 7 gün, 24 saat destek verebiliyoruz. Bize her konuda, her an ulaşabiliyorlar.

 

Meteksan Savunma, Retinar’ın, hem yurt içindeki hem de yurt dışındaki kullanıcılarına, 7 gün, 24 saat esasında destek veriyor.

 

Retinar’ın ürün desteği konusundaki sürecimiz, şöyle işliyor: İster yurt içinde ister yurt dışında olsun, kullanıcımıza en yakın konumda yerel iş ortaklarımız var. Bu iş ortaklarımıza, Retinar’ın bakım ve onarımı ile ilgili gerekli eğitimleri verdik; ihtiyaç duyacakları yedek parçaları sağladık. Kullanıcının en önemli talebi; en ufak sorunda, zaman gözetmeksizin anında destek sağlayabilecek bir iletişim noktası ile temas kurabilmesi. Bu ihtiyacı karşılayabilmek için, teslim edilen her sistem üzerinde, kullanıcının 7/24 bize ulaşabileceği iletişim bilgileri mevcut. Kullanıcı, istediği anda Meteksan Entegre Lojistik Destek Ekibi ile iletişim kurarak anında, hızlı destek alabiliyor. Tüm aramalar, en basit problem dâhil, tarafımızdan kayıt altına alınıyor. Bu sayede, taleplerin istatistik bilgileri oluşturuluyor ve ilgili tasarım ekipleri ile paylaşılıyor. Böylece, gerekli ise tasarımsal değişiklikler ürünlere yansıtılıyor.

Meteksan’a gelen taleplerin yaklaşık %90’ını, Ankara’daki merkezimizden, uzaktan destek vererek çözebiliyoruz. Uzaktan destek vererek çözemeyeceğimiz bir sorun var ise arızanın durumunda göre radara yerinde müdahale ediyoruz.  Yerel iş ortaklarımızla veya Meteksan Entegre Lojistik Destek ekibiyle radarları en fazla 3 gün içerisinde yeniden faal duruma getiriyoruz. Bu sayede ilgili birlik güvenliği sekteye uğramıyor. Radar performansındaki başarının diğer bir sırrının da kullanıcının aldığı eğitim olduğunu değerlendiriyoruz. Bu doğrultuda, radar operatörleri değiştikçe Meteksan Entegre Lojistik Destek Ekibi de yeni operatörlere eğitimler sağlıyor.

Şunu da rahatlıkla ifade edebilirim; herhangi bir sistemin tasarımı ne kadar mükemmel olursa olsun sistemin idamesinin başarısız olması o sisteme gölge düşürür. Bugüne kadar bakım ve idame konularında sağladığımız destek, Retinar’ın sahadaki performansından zaten çok memnun olan kullanıcılarımızın bu memnuniyetini bir kat daha arttırdı.

 

Retinar Ailesi Genişleyecek

MSI Dergisi: Retinar, giderek gelişerek bir ürün ailesi haline geldi. Şu anda; PTR, PTR-X ve OPUS sürümleri bulunuyor. Retinar OPUS, KAPAN Drone Savar sisteminin de çekirdeğini oluşturuyor. PTR, PTR-X ve OPUS’un farklılıklarını özetleyebilir misiniz? Hangisi, hangi uygulamalarda öne çıkıyor?

Tolga ÇELİK: Retinar PTR, sırtta taşınabilir ve hızlı kurulabilen bir sistem olarak ortaya çıktı. Retinar PTR-X ise PTR’nin menzilini biraz daha arttırdı. Bunun için sırtta taşınabilirlikten feragat etti ve sabit tesislerle araç üstü uygulamalara yönelik olarak hizmete girdi. PTR-X’in bir diğer önemli farkı; farklı tarama hızlarında farklı tespit modları sunabilme yeteneği. Kullanıcı ihtiyacına göre değişen talepler var; örneğin havaalanı ve kritik tesis koruma gibi kısa menzillerde yüzey tarama gerektiren uygulamalarda, hızlı tarama daha çok tercih edilirken sınır gözetleme gibi uzun menzil gerektiren uygulamalarda, yavaş tarama daha çok tercih ediliyor.

Retinar, tespit edilen hedefin insan, hayvan ya da araç olduğunu teşhis edebiliyor; diğer yandan, daha ayrıntılı teşhis, belki de tanıma için optik ya da elektro-optik gibi görsel temas sağlayan sistemler kullanılıyor. Retinar PTR ve PTR-X, bu sistemleri, tespit ettiği hedeflerin koordinatlarına yönlendirebiliyor. Bu tür sistemlerin olmadığı yerlerde ise Retinar OPUS devreye giriyor. Retinar OPUS, entegre gündüz ve termal kameraları ile tek başına, kullanıcının tüm ihtiyaçlarını karşılıyor. Retinar OPUS’ta, farklı Türk firmalarının ve uluslararası firmaların kameralarını kullanabiliyoruz.

Drone tespiti de benzer şekilde, optik ya da elektro-optik sistemlerle tanımayı gerektirdiği için, Retinar OPUS’u, KAPAN Drone Savar Sistemi’nin de ana bileşeni olarak kullandık.

 

MSI Dergisi: PTR, PTR-X ve OPUS sürümlerinin geliştirilmesi ile ilgili nasıl bir yol haritanız var? Önümüzdeki dönemde, bu sürümlerle ilgili yenilikler görecek miyiz?

Tolga ÇELİK: Retinar PTR, PTR-X ve OPUS’u canlı sistemler olarak görüyoruz. Teknolojik gelişmeler ve kullanıcı geri bildirimleri doğrultusunda, daha da geliştirmeye devam ediyoruz, gün geçitikçe daha olgun sistemler olarak ortaya çıkıyorlar.

Ürün ailemiz, boyutları ve ağırlığı ile kendi sınıfında çok iyi bir konumda. Yine de askerlerin taşıması gereken ağırlığın ve platformların ağırlıklarının, farklı alt sistemler ve bileşenler nedeniyle sürekli artmasından hareketle, kendi sistemlerimizin boyutlarını ve ağırlıklarını azaltmak konusunu, gündemden hiç düşürmüyoruz.

Sahadaki kullanımda, birden fazla Retinar’ın aynı bölgede kullanımı ile ilgili bir ihtiyacın ortaya çıktığını gördük. Bu konuya eğildik; sistemlerimizin entegre olarak alan güvenliği sağlaması konusunda donanımsal ve yazılımsal önlemler alarak yenilikçi çözümler ürettik.

Gündeme aldığımız bir diğer konu, Retinar’ın iş ortağı diyebileceğimiz, elektro-optik sistemleri çeşitlendirmek. Burada, çok farklı konseptleri düşünüyoruz. Örneğin, yerde konuşlu bir kamera yerine, neden havadaki bir kamerayı kullanmayalım? Hâlihazırda ülkemizde birçok insansız hava aracı çözümleri var, Retinar’ın tespit ettiği hedefleri ayrıntılı incelemek için de hedefi bertaraf etmek için de milli insansız hava araçlarımız kullanılabilir. Bu konulara halen çalışıyoruz, yakında inovatif çözümlerimizi de sizlerle paylaşacağız.

 

MSI Dergisi: KAPAN Drone Savar çözümü ile ilgili çalışmalarınızın son durumu hakkında bilgi verebilir misiniz?

Tolga ÇELİK: KAPAN Drone Savar sisteminin üçayağı var. Birincisi, drone’un tespit ve teşhisi. Bu kısmı, Retinar OPUS ile etkin bir şekilde yapabiliyoruz. İkinci ayak ise engelleme. Burada RF karıştırıcı kullanıyoruz. Bu konuda Meteksan’ın çalışmaları devam ediyor, hâlihazırdaki partnerimiz, milli çözümler sunan SDT-Tamgör iş ortaklığı. Üçüncü ayak da önleme. Bunun farklı yolları var. Lazer silahı bir seçenek. Lazer konusunda kendi teknolojik çalışmalarımızı bu yönde uyarlamaya çalıştığımız gibi bu tür silahları geliştiren milli firmalarımızla da dirsek teması halindeyiz. Onlarla görüşüyoruz. Ortaya çıkacak en uygun çözümü, KAPAN’a entegre edeceğiz. Drone avcısı drone kullanmak ya da namlulu silahları devreye sokmak da seçenekler arasında.

KAPAN’ı, hem tek başına çalışacak bir sistem olarak hem de geniş bir alanda, birden çok Retinar OPUS ile birlikte, engelleme ve önleme sisteminin bir arada çalışacağı, ölçeklenebilir bir çözüm olarak görüyoruz. KAPAN ile amacımız sadece karaya bakan bir “Güvenli Bölge” değil, “Kara ve Hava Sahasını da İçeren Güvenli Bölgeler” oluşturmak.

 

MSI Dergisi: KAPAN Drone Savar çözümünüzde, Retinar OPUS, ana algılayıcı olmasının ötesinde, sistemi birleştiren ve yöneten bir rol de üstleniyor. Retinar’ın bu yetenekleri ile ilgili de bilgi verir misiniz?

Tolga ÇELİK: Gerek birden fazla Retinar radarının bir arada kullanılması gerekse KAPAN çözümünde olduğu gibi başka alt sistemlerin sisteme eklenmesi ile bir komuta kontrol çözümü ihtiyacı ortaya çıktı. Biz de “Retinar C2Net” çözümünü geliştirdik. C2Net, kendisine bağlı birimlerin veri paylaşımını sağlıyor, gelen verilerin füzyonunu gerçekleştiriyor, daha üst seviye komuta kontrol sistemleri ile arayüz sağlıyor.

C2Net ile geliştirdiğimiz altyapıyı, MİLDAR ve MİLSAR gibi çözümlerimizde de kullanmayı öngörüyoruz. Veri bağı konusundaki yeteneklerimizle birleştirdiğimizde, ağ destekli yeteneği de kapsayan, yeni ufuklar önümüze açılıyor. Örneğin, bir dağın tepesindeki Retinar, başka bir dağın eteğindeki tehdidi görüp, hedef bilgilerini, o bölgedeki vurucu güçlere aktarabilir.

 

MSI Dergisi: Retinar ürün ailesinin gelişimi nasıl ilerleyecek? Yeni sürümler olacak mı? Hangi özellikler geliştirilecek?

Tolga ÇELİK: “Güvenli Bölge” sloganımız doğrultusunda, başımızı biraz yukarı kaldırmayı ve özellikle drone tehditlerini de kapsayan çözümler geliştirmeyi gündemimize aldık. KAPAN Drone Savar sistemi için Retinar’a eklediğimiz algoritmalarla bunu başardık. Şimdi, bu yeteneğe daha çok odaklandığımız, yeni bir Retinar sürümü çıkartmalı mıyız; bunun pazar araştırmasını yapıyoruz. Bir yandan da algoritmalarımızı geliştirme çalışmalarımız devam ediyor.

Retinar’ın, sahilden denize bakarak deniz üzerindeki hedefleri tespit etmesi için gelen talepler var. Bu, yeni bir uygulama alanı ve belki radarın çalışma frekansını değiştirmemize yol açabilecek teknik çalışmalar yapılmasını gerektiriyor. Ayrıca, orman içi tarama konusunda da incelemelerimiz devam ediyor. Bu konu üzerinde de çalışıyoruz. Geçmişte yaptığımız tüm çalışmalar ve ortaya koyduğumuz tüm ürünlerde olduğu gibi bu çalışmamızda da Türkiye’de henüz yapılmamış olanları yapmaya ve belki de dünyada henüz olmayan bir çözümü geliştirmeyi hedefleyeceğiz. Başka firmalar, Meteksan Savunma’nın geliştirdiği yetenekleri, yatırım yaparak tekrar ediyor olabilir; ancak Meteksan Savunma, hiçbir zaman yatırım tekrarı yapmadı ve gelecekte de yapmayı düşünmüyor. Şunu da açıkça belirtmek isterim ki; Retinar ailesi, farklı ihtiyaçları karşılayabilmek adına büyümeye devam edecek.

 

2023’e Kadar Hedef, 500 Sistem Teslim Etmek

MSI Dergisi: Retinar’ın yurt dışındaki ikinci kullanıcısı, bir Avrupa başkentinin havalimanı oldu. Retinar’ın, sivil uygulamalar ile ilgili geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Tolga ÇELİK: Çevre güvenliği, sadece askeri birliklerin ya da kolluk kuvvetlerinin ihtiyacı değil. Havalimanı, enerji santrali ve benzeri kritik tesislerin de çevre güvenliği söz konusu olduğundan, birçok devlet kurumu ve özel kurum da Retinar’ın potansiyel kullanıcıları arasında yer alıyor. Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde sivil alandaki talebin artmasını bekliyoruz.

 

MSI Dergisi: Yurt içinde ve yurt dışında, hem askeri hem de sivil uygulamalar için yeni sözleşme haberleri alacak mıyız?

Tolga ÇELİK: Türkiye’de, 2019’un ilk yarısında önemli gelişmelerin olmasını bekliyoruz. Yurt dışında ise ülkeler, Retinar’ı, kendi coğrafi ve çevresel şartlarında deneyip görmek istiyorlar. 2019’da, yurt dışında en az 3 ülkede testlere gireceğiz. 2019’un ikinci yarısında da yurt dışında imzalamayı beklediğimiz sözleşmeler var.

Daha genel bir perspektiften baktığımızda, sektörün 2023 hedeflerini de dikkate alarak, 2023 yılına kadar, 500 adet Retinar sistemini teslim etmeyi hedefliyoruz. Bunların %70’inin de yurt dışına yapacağımız teslimatlar olacağını öngörüyoruz.

 

MSI Dergisi: Retinar ürün ailesi, Meteksan Savunma’nın aldığı bir inisiyatif ile geliştirildi ve ilk müşterisi de yurt dışından oldu. Bu örnekten sektör hangi dersleri çıkarmalı? Meteksan Savunma, neleri doğru ve iyi yaptı ki; herhangi bir proje olmadan geliştirdiği ürün, hem yurt içi hem de yurt dışı pazarda bu kadar ilgi gördü?

Tolga ÇELİK: Meteksan Savunma; kritik bir ihtiyacı gördü, bu ihtiyacı karşılayacak teknolojisi olduğunu tespit etti, bu teknolojiyi esas alan ürünü, sürdürülebilir bir modelde ele almasını sağlayacak pazar bulunduğunu teyit etti ve bu noktada inisiyatif alarak, ortada bir proje olmadan Retinar’ı geliştirdi. Planlama sürecini uzun tutarak, farklı kullanıcı adaylarının ihtiyaçlarını çok iyi analiz etti ve böylece ortaya, çok olgun seviyede bir ürün çıktı.

Geriye baktığımızda, henüz yurt içinde bir satış yapmadan, ilk siparişi yurt dışından aldık. Bu sipariş öncesinde, “Türk kullanıcılar, bu sistemi satın aldı mı?” sorusunu duyduk. Cevabımızın, “Henüz almadılar.” olması, tabii ki işimizi çok zorlaştırdı. Diğer yandan ihale modeli, o ülkede testleri içeriyordu ve sahadaki performansımız çok iyiydi. Yüksek performans ve maliyet-ekin bir çözüm ile ipi göğüsledik.

 

MSI Dergisi: Retinar ürün ailenizin yerlilik oranı ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Ailenin herhangi bir üyesi, ihracat kontrolüne tabi bir bileşen barındırıyor mu?

Tolga ÇELİK: Retinar, yerli malı belgesine sahip, yüksek teknoloji düzeyli bir ürün. Tüm tasarımı Meteksan Savunma imzasını taşıyor. Radar kısmına baktığımızda, yerlilik oranımız %100’e çok yakın. Batarya, radarın hareketini sağlayan mekanizma ve radarın üzerine oturduğu üçayak gibi, Meteksan Savunma’nın ana faaliyet alanlarında yer almayan bileşenleri, Türkiye’de, bunları isterlerimize uygun üretenler olmadığı için ilk başta yurt dışından aldık. Bunlar, ihracat iznine tabi olmayan ve birden çok kaynaktan tedarik edilebilen ürünler. Yine de devletimizin beklentileri doğrultusunda, çevremizde bir ekosistem oluşturuyor ve bunların da yerli alternatiflerini ortaya çıkartıyoruz. Örneğin, en son yaptığımız teslimatlarda, Türkiye’de tasarlanıp üretilen batarya ve üçayakları kullandık; yerlileştiremediğimiz ürünlerde ise kendimiz modifikasyon yapıyoruz. Bu çalışmalarımızdan sektörün genelinin de faydalanacağının bilinci ile hareket ediyoruz. Milli savunma sanayimizde, artık sistemlerinde benzer bileşenler kullanacak tüm üreticiler için, yerli bir alternatif var.

 

MSI Dergisi: Eklemek istediğiniz başka bir konu ya da konular var mı?

Tolga ÇELİK: Retinar’ın; geliştirme süreci, ihracat başarıları ve bir ürün ailesi olarak gelişimi ile Türk savunma ve havacılık sanayisine örnek teşkil edecek bir çalışma olduğunu değerlendiriyoruz. Retinar, bir marka olma yolunda önemli aşamalar kaydetti. Önümüzdeki yıllarda, bu marka olgusu, daha da pekişecek. Biz de bu doğrultuda, Retinar’ın lansmanını yaptığımız ilk gün, Retinar’a özel bir İnternet sitesini, www.retinar.com’u yayına aldık ve sürekli güncel tutmaya çalışıyoruz. Retinar ile ilgili tüm gelişmeleri, buradan takip edebilirsiniz.

 

Meteksan Savunma Radar İş Geliştirme Direktörü Tolga Çelik’e, zaman ayırıp sorularımızı cevaplandırdığı ve verdiği bilgiler için, okuyucularımız adına teşekkür ediyoruz.

109 toplam görüntüleme, 1 bugünkü görüntüleme