STM ThinkTech, Terörle Mücadelenin Yapay Zekâ Boyutunu Tartıştı – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

STM ThinkTech, Terörle Mücadelenin Yapay Zekâ Boyutunu Tartıştı

7 Şubat 2019

MSI Dergisi’nin 171’inci sayısında yayımlanan özel haber, derginin İnternet sitesinde paylaşılmıştır:

 

Türkiye, bir yandan sahada terör tehdidi ile uğraşırken bir yandan da terörizmden hep birkaç adım önde olabilmek için geleceğe hazırlanmak zorunda. STM ThinkTech tarafından, geleceğe hazırlanma çalışmaları kapsamında önemli bir etkinlik olan; “Terörle Mücadelede Yeni Oyuncu: Yapay Zekâ” paneli, 25 Aralık’ta, Ankara’da gerçekleştirdi. Yaptığı çalışmalarla silahlı kuvvetlerin ve kolluk güçlerinin düşünce kuruluşu işlevini de gören STM ThinkTech, bu panelle konu hakkında önemli bir farkındalık yarattı ve gelecekte, bu konuda yapılacak çalışmalara rehberlik edebilecek bir temel oluşturdu.

 

Açılış konuşmasını STM Genel Müdürü Murat İkinci’nin yaptığı panelde; Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, Genelkurmay Plan Prensipler Başkanı Tümgeneral Reha Ufuk Er, TÜBİTAK BİLGEM Başkanı Prof. Dr. Hacı Ali Mantar ve Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersel Aydınlı, konuyu, Hakan Çelik’in moderatörlüğünde değerlendi. Geniş bir katılımla gerçekleştirilen panel, sektörün farklı kesimlerini bir araya getirdi.

Soldan sağa: Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersel Aydınlı, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, Hakan Çelik, STM Yönetim Kurulu Başkanı İhsan Kaya, Genelkurmay Plan Prensipler Başkanı Tümgeneral Reha Ufuk Er, STM Genel Müdürü Murat İkinci ve TÜBİTAK BİLGEM Başkanı Prof. Dr. Hacı Ali Mantar.

 

STM ThinkTech Düşünüyor, STM Üretiyor

STM Genel Müdürü Murat İkinci, açılış konuşmasına, STM ThinkTech’in 1 yaşını geride bıraktığını hatırlatarak başladı. İkinci, panelle ilgili şunları söyledi: “Bugün, daha önce gerçekleştirdiğimiz iki panelin çıktılarını ve bu yönde yürüttüğümüz çalışmaları esas alarak yapay zekâ uygulamalarının, özellikle terörizmle mücadele konusunda nasıl kullanılabileceğini hep beraber konuşacağız. Takdir edersiniz ki terörizm olgusu, gün geçtikçe karmaşık hale geliyor ve terörle mücadele de bir o kadar zor ve karmaşık bir hale gelmiş durumda. Bu dönemde, özellikle terörle mücadelede kullanılmak üzere, yapay zekâ uygulamalarının teknolojik olarak öne çıktığını görmekteyiz.”

İkinci, STM ThinkTech ve STM’nin çalışmalarına da değindi: “STM ThinkTech, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB)’nın yerli ve milli savunma ekosistemi oluşturma konusundaki vizyonuna paralel olarak, özellikle savunma ve güvenlik alanlarında ciddi teknolojilerin geliştirilmesi için çalışmaktadır. Bu kapsamda, disiplinler arası ve çok disiplinli bir metodoloji uygulayarak çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Bu metodoloji çerçevesinde, karmaşık problemleri; sistem düşüncesi, harp oyunları ve senaryo analizleri yaklaşımları ile tanımlıyoruz; bunların, karmaşık sistem mühendisliği yöntemi ile analiz ve sentezini yapıyoruz. Ayrıca dinamik modelleme teknikleri kullanarak modeller inşa ediyor, bu modellerin simülasyonunu yapıyor, bütünleşik karar destek sistemleri ile performans yönetimi çıktıları oluşturuyoruz. Bu yaklaşımdan hareketle STM ThinkTech olarak yapay zekânın terörle mücadelede kullanımına yönelik global trendleri yakında izliyoruz ve analiz ediyoruz. Bu analizlerin bir sonucu olarak STM, çok ciddi ürün geliştirme faaliyetlerine devam etmektedir. Bunların başında, son dönemde Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) kullanımına sunduğumuz, otonom hareket kabiliyetine sahip, gözetleme ve vurucu İHA görevlerini yapabilen, kamuoyunda da kamikaze dron olarak bilinen sistemlerimizden bahsetmek istiyorum. Özellikle yakın zamanda dronlarımız; sürü harekât konseptine uygun olarak, yapay zekâ algoritmaları ile desteklenmiş şekilde, birden fazla hedefi takip edebilme, vurabilme yeteneğine sahip olacak.

 

Donanım Ayağı Göz Ardı Edilmemeli

Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, konuşmasında, konuya bakışlarını şöyle ifade etti: “Terörle mücadelede, işin anahtarı istihbarat. İstihbaratta da yapay zekâ, en fazla rol oynayan konu. Toplanan verinin anlamlı hale gelmesi, veri işlemeyi devreye sokmak, öğrenen yazılımlar geliştirmek çok önemli. Terörle mücadelenin diğer adımları, işin uç noktası. O noktaya gelmeden önce, yapılması gereken ciddi istihbarat ve iletişim var… İnsan unsurunu da devre dışında bırakmamalıyız. Oluşturacağınız her sistem, onu oluşturan insanlar kadar kabiliyetli olacaktır.”

Prof. Dr. Demir, SSB’nin yapay zekâ ile ilgili çalışmalarını da özetledi: “Yapay zekâ konuları, çok yoğun olarak gündemde. Bizlerin faaliyetleri, şu anda tarama mahiyetinde. Türkiye’de kaç şirket var, bunlar ne yapıyor? Bunların verisi tam olarak elimizde şu anda yok. Bu sene içerisinde, yapay zekâ ve robotik sistemlerle ilgili iki tane geniş alan çağrısı yaptık. Yaklaşık 120 şirketin başvurusu var.”

Prof. Dr. Demir, göz ardı edilen bir konuya, donanım geliştirmenin önemine vurgu yaptı: “Tabii yapay zekâ ve akıllı sistemler dediğimizde, temelinde bir donanım meselesi var. Biz yazılım tarafında yoğunlaşıyoruz; ama donanım tarafı da var. Donanımda Türkiye’nin geride kalmaması gerekiyor. Yapay zekâ dediğimizde, işlem gücü çok önem kazanıyor… Şu anda konuşulan kuantum bilgisayarlar var. Bilimsel anlamda üniversiteler ve TÜBİTAK, bu konuda faaliyet göstermeli. Bu konuda geri kalmamalıyız.”

Prof. Dr. Demir, büyük veri kullanılarak gerçekleştirilecek simülasyonların da farklı senaryoların denenmesi için önemli olduğunun altını çizdi.

 

 Türkiye’nin Verisi Türkiye’de Kalmalı

Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç ise veri kavramına vurgu yaptı: “Dijitalleşeme ile birlikte veri artıyor. Yapay zekânın olmasa olmazı da veri ve matematiksel modelleme… Bu verinin kaynağı, öncelikle sosyal medya. Oluşan verilerin hepsi analiz edilemiyor. Bunu, samanlıkta iğne aramaya benzetiyorum. Yapay zekâ da bu iğneyi bulmamıza faydası olacak bir organ… Yapay zekâ, hızlı çözüm üretmek ve yüksek miktarda verinin analiz edilmesi için kullanılacak… Veri sahibi olduğunuz zaman, algoritmalarınızı geliştirebiliyorsunuz ve daha iyi hale getirebiliyorsunuz.” Dr. Koç, ileride; dronlar, savaşan insansız hava araçları ve robotlar olacaksa bunların, geniş veri setleri kullanılarak gerçekleştirilen Takviyeli Öğrenme ile geliştirileceğini belirtti. Bu kadar önemli olan verinin, ülkelerin kritik kaynakları haline geldiğine dikkat çekti ve “Türkiye’nin verisi, Türkiye’de kalmalı.” dedi. Dr. Koç, konuşmasında, Türkiye Yapay Zekâ Strateji Belgesi üzerinde çalışmaların sürdüğü ve belgenin 2019’da yayınlanacağı haberini de verdi.

 

Artık Harekât ve Savaş, Makina Hızında Olacak

Genelkurmay Plan Prensipler Başkanı Tümgeneral Reha Ufuk Er, teknolojik gelişmelerin ve yapay zekânın, önemli değişiklikler getireceğini belirtti: “Herkes yapay zekâ konusuna yönelmiş durumda. Bizim acele etmemiz lazım. Durmak gibi bir lüksümüz yok. Yarın karşılaşacağımız tehditler karşısına, hazırlıklı olarak çıkmamız gerekiyor. Eskiden ihtiyaçlar nasıl belirleniyordu? Milli menfaatlerden yola çıkarak, kitaplar, doktrinler, konseptler, harekât planları, sahadan alınan tecrübeler… Buradan ihtiyaçlara gelip savunma sanayisini yönlendiriyorduk. Artık teknoloji öyle hızlı gelişiyor ki; bizim buna bu yöntemlerle ayak uydurmamız mümkün değil… Bu teknolojileri harmanlarken silahlı kuvvetlerin her aşamasında ve yaptığı her işte yapay zekâ olmak zorunda. İnsan aklının kısıtlı kaldığı her yerde, yapay zekâyı kabul etmek durumundayız… Artık klasik bir terörle mücadele harekâtı da evrilmeye başladı. Terörist de boş durmuyor. Teknolojiyi takip ediyor. O da teknolojiyi kendi taktikleri, teknikleri içerisinde uygulamaya başladı. Önümüzdeki yıllarda, artık harekât ve savaş, makina hızında olacak.”

Tümgeneral Er, istihbarat konusuna da değindi: “Artık klasik istihbarat bitmiştir. İnsan zekâsı nereye kadar tüm bilgileri toplayacak? Bir şekilde devasa boyuta ulaşan bu bilgileri analiz etmek durumundayız. Sahadan gelen bilgiler, teröristin birbirleri ile konuşması, ülkelerin haberleşmesi… Bunları değerlendirmek için, 100 kişiyi toplayıp bir sonuç elde etmeye çalışabilirsiniz. Ama her şey sahaya anlık yansımalı.”

Tümgeneral Er, konuşulan konularla ilgili çözümlerin bir an önce envantere sunulması gerektiğini de “Mükemmeli ararken mümkünü kaybetmeyelim.” sözleri ile ifade etti.

Moderatörlüğünü Hakan Çelik’in (en sağda) yaptığı panelin konuşmacıları, soldan sağa; Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi
Prof. Dr. Ersel Aydınlı, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanı Dr. Ali Taha Koç, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, Genelkurmay Plan Prensipler Başkanı Tümgeneral Reha Ufuk Er ve TÜBİTAK BİLGEM Başkanı Prof. Dr. Hacı Ali Mantar oldu.

 

 

Yapay Zekâ Enstitüsü Geliyor

TÜBİTAK BİLGEM Başkanı Prof. Dr. Hacı Ali Mantar, yapay zekânın tarihçesini ve yapay zekâ ile ilgili temel kavramlarını anlattığı bir sunum yaptı. Prof. Dr. Mantar, yapay zekânın:

  • Terör eylemlerini ve saldırılarını tahmin edilmesinde,
  • Terör finansmanının tespiti ve önlenmesinde,
  • Terör propagandasının tespiti ve önlenmesinde,
  • Askeri robotlar aracılığıyla meskûn mahal ve dağlık arazide fiziksel müdahalede,
  • Siber terör saldırılarına karşı güvenlik için ve
  • Hedef ve zayiat analizi yapılmasında kullanıldığını söyledi.

Prof. Dr. Mantar, son 2 sene içinde, birçok ülkenin yapay zekâ konusunda stratejilerini yayınladığını belirtti ve Türkiye’de de benzer bir stratejiye ihtiyaç olduğunu ifade etti.

TÜBİTAK BİLGEM, Yapay Zekâ Enstitüsü’nün kurulması konusunda da çalışmalar yürütüyor. Prof. Dr. Mantar, enstitünün üstleneceği çalışmaları, şöyle sıraladı:

  • Yapay zekâ yoğunluklu çalışmaları ortak bir disiplin içerisinde yapmak.
  • Ülke ve ilgili kamu kurumlarının yapay zekâ stratejisi, misyonu ve vizyonu ile uyumlu Ar-Ge faaliyetleri yapmak.
  • Yapay zekâ konusunda temel Ar-Ge faaliyetleri yapmak.
  • Türkiye’de yapay zekâ alanında çekirdek teknolojiler geliştirip akademide elde edilen birikim ve üretilen bilimsel çıktıları, kamu ve özel sektörün hizmetine sunabilecek güçlü bir köprü olmak.

 

Yapay Zekâ, Veri ile Karar Verilmesini Kolaylaştıracak

Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersel Aydınlı, konuya, terörle mücadelenin doğasından yaklaştı. Prof. Dr. Aydınlı, şu noktalar değindi:

  • Terörist, yenilmedikçe başarılı; devletler ise teröristi yenemedikçe başarısız görülür.
  • Terörle mücadele, klinik bir tedavidir. Acele kararlar zarar verir.
  • Terörle mücadele, reaktiftir, olay olunca cevap verirsiniz.

Prof. Dr. Aydınlı, terörle mücadelede, handikap olarak görülebilecek bu noktaların, veri ile karar verilmesi ile bertaraf edilebileceğini belirtti ve “Bilgi üretimi, işlemesi ve bilginin harekata yansıtması iyi yapılırsa bu handikaplar bertaraf edilebilir.” dedi. Bunun yolunun ise yapay zekânın kullanımından geçtiğini söyledi.

Prof. Dr. Aydınlı, her güç gibi yapay zekânın da regüle edilmesi ve hukuk altında zapturapt altına alınması gerektiğini ifade etti. Hukuka giden yolun ise önce şeffaflıktan sonra etik değerlerin oluşmasından geçtiğini de ekledi.

 

129 toplam görüntüleme, 3 bugünkü görüntüleme