Tanıtıcı Makale: Muharebe Sahasının Görsel Bilgisi Fotoniks’ten – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Tanıtıcı Makale: Muharebe Sahasının Görsel Bilgisi Fotoniks’ten

10 Temmuz 2017

İnsanlar, en yoğun ve etkin bilgiyi, “görsel veri yolu” aracılığıyla almaktadırlar. Bunun içindir ki kalınca bir kitabı okumak birkaç hafta gibi bir süremizi alırken, kitap konusu film hâline getirildiğince birkaç saat içerisinde izleyebiliyoruz. Bilgi çağında yaşıyoruz ve bu çağda, muharebe sahasında; tek bir erin taşıdığı dürbünden, uydudaki kameraya kadar, çok katmanlı bir yapıda, çok farklı tür cihazdan görsel bilgi sağlanıyor. Taktik elektro-optik sistemler ve bunların bilgi ile füzyonunu gerçekleştiren destekleyici ürünler üzerine çalışan Fotoniks, yenilikçi çözümleri ile kullanıcılarına en iyisini sunmayı hedefliyor.

Fotoniks’in temel faaliyet alanı, hemen her şartta elde edilen görsel bilgi ile meta datayı birleştirip kullanıcıya, ilgili katmadaki görev tanımına göre sunabilen taktik elektro-optik sistemlerin tasarımı ve üretimidir. Fotoniks’in ürün portföyünde; tek erin, sahada silahının üstünde veya elinde, başlığında, üçayakta, zırhlı araçta, karakol ve üs bölgesinde yer alan; termal silah dürbünleri, gece görüş sistemleri, lazer işaretleyiciler, hedef tespit, teşhis ve tevcih sistemleri mevcuttur. Fotoniks tarafından sağlanmış olan termal sürücü kameraları ile keşif ve gözetleme sistemleri, bugün farklı ülkelerde farklı araçlarda ve bölgelerde kullanılıyor. Firmanın, yeni nesil clip-on termal silah dürbünleri, geniş görüş açılı gece görüş sistemleri, termal el dürbünleri ve lazer destek sistemleri de Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK)’ne hizmet veriyor. Firma, ayrıca, görsel bilgi ve dinamik veri birleşimi ile ilgili olarak Akıllı Miğfer Ar-Ge projesine ve başüstü gösterge sistemlerine giden havacılık-aviyonik sistemleri konusunda faaliyetlerine devam ediyor. HÜRKUŞ uçağının Başüstü Gösterge Sistemi, Fotoniks tarafından üretiliyor.

2010 yılında kurulmasının ardından Fotoniks, iş planı ve teknoloji yol haritası uyarınca, ciddi bir büyüme sağladı. Firma, 41 kişilik ekibi ile son 2 yılda, ortalama 40 milyon lira ciro yapıyor. Firma, hâlen, devlet destekli olarak bir Ar-Ge projesine devam ediyor. Bunun dışında, kendi öz kaynakları ile 2 proje yürütüyor: Deniz platformlarında da kullanılabilecek yeni nesil bir kamera ve Akıllı Miğfer Ar-Ge projesi. Fotoniks, cirosunun yaklaşık %25’ini, Ar-Ge faaliyetlerine ayırıyor.

Fotoniks Genel Müdürü Cem Yazıcıoğlu, faaliyetleri hakkında şunları söylüyor: “Bizim amacımız, sağladığımız ürünlerde fark yakalamak. Kanıtlanmış yeni teknoloji ürünleri, o ürünün tüm ömür devrini ve onun içindeki rolümüzü bilerek ve kullanıcıya tam destek vererek ilerlemek bizim felsefemizdir. Biz, görüntüleme sistemlerinde, daha çok yeni nesil dedektör ve görüntü işleme, görüntü yoğunlaştırıcı ve termal görüntü füzyonu üzerine odaklanmaktayız. Projeksiyon teknolojilerinde ise klasik görüntüyü bir optik dizin üzerinden, mesafe gerektiren bir projeksiyon sathına yansıtmak yerine, görüntüyü satıh içine ‘enjekte eden’ optik dalga kılavuzları üzerine çalışmaktayız. Bu sayede, hem yüzey bilgisayar sistemlerinin hem de ileride hemen her türlü geçirgen yüzeyin; bilgi alma verme ve kontrol etme unsuru olması hususunda temel çalışmaları yürütmekteyiz. Bu konuştuklarımızın, sunduğumuz çözümlere yansımasına bakacak olursak: Tek er bazında, o askerin temel görevinde kullanacağı termal silah dürbünü ve gece görüş cihazı gibi sistemlere ek olarak, hedef tespit, teşhis ve koordinatlandırma ve işaretleme kabiliyetini, küçük ama etkin bir pakette sunan, “Çok İşlevli Termal El Dürbünlerini” örnek olarak verebiliriz. Yaklaşık 3,5 kg ağırlığa sahip bu dürbünler; 6 km’den insan tespiti yapabilir, koordinatlandırabilir, lazer ile işaretleyebilir ve resim çekip, ağ bağlantısı üzerinden yollayabilir. Bu sistem, gerçek bir kuvvet çarpanıdır. Hâlihazırda TSK’da kullanıldığı için daha fazla teknik detayına giremeyeceğim bu termal el dürbünü, dünyada 4 veya 5 firma tarafından üretiliyor. Diğer çözümlerimiz; sıfırlı bir gündüz dürbünü önüne takılabilen ve tekrar sıfırlama gerektirmeyen Termal Silah Dürbünleri ve Gece Görüş Silah Dürbünleri de Türkiye’de ilk kez, firmamız tarafından, 2011 yılında kullanıma sunuldu. Bu dürbünlerin hafif oluşu -yaklaşık 400 gram- ve yüksek çözünürlüklü dedektör ve optiklere sahip olması, kullanıcılar tarafından çok beğeniliyor.”

Yazıcıoğlu, başüstü gösterge sistemi konusundaki çalışmalarını ise şöyle anlatıyor: “HÜRKUŞ’ta kullanılacak olan yeni nesil Başüstü Gösterge Sistemi üzerinde, geliştirme ortağımız firma ile birlikte çalışıyoruz. Sistem, başüstü göstergelerde ilk kez kullanılacak olan Optik Dalga Kılavuzu ve yeni nesil projeksiyon kabiliyetlerine dayanıyor. Başüstü Gösterge Sistemimiz, eski nesil sistemlere kıyasla; yaklaşık %25 ila %30 arası daha hafif ve %30 ila %40 daha az hacim kaplıyor. Ayrıca bu sisteminin temel teknolojilerinden olan dijital görüntü kaynağı, yani projeksiyon sistemi, F-16 ve benzer diğer uçaklarda yer alan yüksek enerji gerektiren CRT tüplü projeksiyon sistemlerinin yerine de birebir konabilecek ve o başüstü gösterge sisteminin ömür devrini ciddi olarak uzatabilecek. Bu kapsamda Fotoniks, Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM)’nın de desteği ile bölgesel olarak hizmet verecek F-16 HUD-Başüstü Gösterge Bakım Onarım Merkezi olma yolunda altyapı oluşturma faaliyetlerini tamamlamak üzere. Eylül ayı itibarıyla faaliyete hazır hâle gelmeyi planlıyoruz.”

Yazıcıoğlu, geleceğe baktığında, sektörün önündeki bazı zorluklar olduğuna dikkat çekiyor: “Temel itibarıyla Türkiye’de tasarım ve entegrasyon know-how’ı çok gelişse de kritik bir takım teknolojilerde, yerli kaynaklar yok. Ar-Ge olarak başarılmış olsa dahi henüz seri üretimde olmadığından dolayı, özelikle yarı iletken detektör ve germanyum lensler konusunda, yurt içi tedarik kaynakları bulmakta zorlanıyoruz.”

Yazıcıoğlu, KOBİ’lerin sektördeki durumu ile ilgili değerlendirmelerini şöyle paylaşıyor: “Son yıllarda, ülkemizde de KOBİ’lere verilen destek ve imkânlar ciddi manada arttı. Ancak KOBİ’lerin sınıflandırmalarında, ayrımın; sistem ve alt sistem üreten KOBİ ile parça ve yedek parça üreten KOBİ şeklinde, doğru yapılması gerekiyor. Büyük savunma sanayisi firmaları ve özellikle de vakıf firmaları, genellikle, son kullanıcıya doğrudan olarak ürün veya hizmet sunamayan, yani ürünleşmemiş, parça ve yedek parça üretimi olan KOBİ’lere iş veriyor. Kendileri ile aynı ya da benzer ürün yelpazesinde sistem ve alt sistem üretebilen, ileri teknolojiyi kullanan ve niş alanlarda çalışan KOBİ’ler ise rakip görülüyor. İmtiyazlı pozisyonları nedeniyle tek kaynak alınan işlerdeki kazançlarını, bazı durumlarda, ihalelerde aşırı fiyat kırarak, özellikle rakip olarak gördükleri KOBİ’leri saf dışı bırakmak için, gizli bir sübvansiyon unsuru olarak, ne yazık ki kullanmaktadırlar. Belirli büyüklükteki her projede, ana yüklenicilerden “Alt Yüklenici Planı” istenmesinin ve KOBİ’lerin büyük firmalara karşı korunmasının; KOBİ’lerin gelişmesi ve Türkiye’de tasarım yapma ve teknoloji geliştirme imkânlarının “geniş” tabanda oluşması ve olgunlaşması açısından, önemli bir kilometre taşı olacağını ve bu problemi çözeceğini düşünüyoruz. Ana yüklenicilerden istenecek olan bu plan sayesinde, büyük firmalar, ana entegratör ve sistem sağlayıcı rollerini pekiştirirken, teknolojik KOBİ’ler de ana yükleniciyi destekleyen ve yaşam alanı bulan birer teknoloji güç evine dönüşebilecek. Bu sayede, ilgi sahalarında gelişecek, olgunlaşacak ve ana yükleniciler ile birlikte, yurt dışı pazarlara da açılabilecekler. Unutmamak gerekir ki asli ekonomik katma değer; hem döviz harcanan kalemleri mümkün mertebe millileştirmek hem de döviz kazanmak, yani ihracat yapmaktır. Bu da gerçekçi durum tespiti ve hedeflere dayanan stratejiler ışığında, birleşik bir sanayi gelişim ve iş birliği modeli ile mümkün olabilir.”

 

Tanıtıcı makalenin, dergimizde yayımlanan haline ulaşmak için:

http://www.milscint.com/tr/files/2017/07/164_165_144-idef2017-FOTONIKS-tr.pdf

301 toplam görüntüleme, 2 bugünkü görüntüleme