Tanıtıcı Makale: Navantia’dan Gelişmiş EPYS Çözümü – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Tanıtıcı Makale: Navantia’dan Gelişmiş EPYS Çözümü

18 Temmuz 2017

Navantia, son 25 yılda, başta İspanyol Deniz Kuvvetleri olmak üzere, Tayland, Norveç, Venezuela ve Avustralya Deniz Kuvvetleri gibi farklı kullanıcılar için; karakol botları, fırkateynler, mayın avlama gemileri, amfibi gemiler ve denizaltılar gibi farklı sınıfta gemilere yönelik Entegre Platform Yönetim Sistemleri (EPYS’ler) geliştirilmesi ve teslim edilmesi konusunda, önemli deneyimler edindi. Navantia’nın EPYS’si, envantere girdiği ilk andan itibaren, piyasada bulunan en yeni teknolojileri de bünyesinde dâhil ederek, yetenek ve performansını geliştirdi. Yeni uygulamaların entegre edilmesiyle birlikte, sürdürülebilirlikle ilgili yeni kavramları da desteklemeye yönelik çeşitli araçlar sunarak kesintisiz bir evrim süreci geçiren Navantia EPYS’sinin, muhtemelen piyasadaki en gelişmiş EPYS olduğu söylenebilir.

Bir savaş gemisinde, nihayetinde, tüm kararlar komutan tarafından alınır; dolayısıyla en doğru kararların alınabilmesini sağlamak için, komutanın mevcut durum hakkında en iyi şekilde bilgilendirilmesi önemlidir. Bu çerçevede EPYS, gemi sensörleri tarafından sağlanan verilerden yola çıkarak, geminin durumu hakkında bilgi üreten ve bu sayede karar verme süreçlerine dayanak oluşturan bir araçtır.

Bu kavramı etkili bir şekilde uygulayabilmek amacıyla Navantia, COMPLEX/SIMPLEX (Control and Monitorization of PLatforms Extensible / SIMulation of PLatforms Extensible) olarak adlandırdığı bir yapı geliştirdi.

Söz konusu yapı; RAHAT (Rafta Hazır, Ticari / commercial-off-the-shelf) bileşenlere dayalı, yüksek düzeyde yedekli ve hata toleransı olan bir donanım mimarisi ve yüksek düzeyde fiziksel hasara rağmen, sistemin işleyişine devam etmesini sağlayacak bir yazılım mimarisiyle birlikte, aşağıdaki özelliklere sahip bir kontrol sistemi sağlar:

  • Daha az mürettebat ile daha güvenli seyrüsefer,
  • Kullanıcılara geminin durumu hakkında en iyi bilgiyi sağlayarak kullanıcı işlemlerinin optimizasyonu ve
  • Karar verme süreçlerine destek.

Navantia EPYS’sinin ayırt edici özelliklerinden biri de bilgilere, tamamen entegre ve senkronize edilmiş üç farklı gösterim yoluyla erişilebilmesidir: 2 Boyutlu Görünüm (şematik gösterim), 3 Boyutlu Görünüm (gerçek gösterim) ve Veri Görünümü (verilerin ayrıntıları ve nitelikleri ile gösterimi).

 

EPYS’nin İşlevleri

EPYS’nin işlevleri, standart ve genişletilmiş işlevler olarak gruplandırılabilir:

Standart İşlevler: Temel EPYS işlevleri; tahrik ve yönlendirme sistemlerinin otomasyonu, kontrolü ve uzaktan denetimi, elektrik enerjisi üretimi-dağıtımı ve yardımcı sistemler ile arızaların izlenmesi ve kontrolünü kapsar.

Genişletilmiş İşlevler: Bu işlevlere ilaveten EPYS, mevcut bilgileri ve gemi mühendislik modellerini dâhil ederek, karar verme süreçlerini destekleyen birtakım ilave fonksiyonlar sunar:

  • Gemide Eğitim: Gemide eğitim sistemi, personele eğitim sağlamanın yanı sıra gemilere kurulan kontrol panelleri ve konsollardan faydalanarak, operatörlere, EPYS kontrol ve denetim araçlarının kullanımı ve yönetimi konusunda eğitim verilmesi amacıyla da kullanılır.
  • Denetimler: EPYS, gemide ve harekât noktalarında gerçekleşen tüm olay ve gelişmeleri kaydeder. Böylece sistem, operatöre, her an ne olduğunu; kimin ne zaman, nerede, ne yaptığını analiz etmesine imkân tanıyan bir “kara kutu” sunar.
  • Kullanıcı Yönetimi: Erişim kontrolü ve operatörlere sorumluluk tahsisi işlemleri de sistem üzerinden gerçekleştirilir.
  • Raporlama: Sistem, kaydedilmiş verilerden yola çıkarak rapor hazırlayabilir ve bunları doğrudan yazdırabildiği gibi bir HTML dosyasında da saklayabilir.
  • Bakım Araçları:
    • Dâhili Test (BITE): Sistemdeki arızaların yerlerini bulmaya yönelik kendinden teşhis sistemi.
    • Koruyucu Bakım İşlemlerine Destek: Sistem, çalışma saatlerini ve farklı ekipler tarafından gerçekleştirilen manevraların sayısını kaydederek, koruyucu bakım işlemlerini destekler.
    • Kestirimci Bakım: Sistem, gemiye “Koşullara Dayalı Bakım” (Condition Based Maintenance / CBM) ve “Gemi Durumu İzleme Sistemi” (Health Monitoring System  / HMS) gibi araçların entegrasyonunu sağlar.
  • Documentarium: Her ekipmanın hiyerarşik bir tarzda düzenlendiği ve her operatörün erişebileceği, geminin bilgi deposudur.
  • Önceden Tanımlanmış Yapılandırmalar: Operatörün, iz topuna tek bir kez tıklayarak, karmaşık bir ortamda, belirli bir durumu ayarlamasına olanak sağlar.
  • Kontrol ve Uzaktan İzleme: Bir veri bağlantısı sayesinde, geminin uzaktan kumandasını ve izlenmesini ve aynı zamanda yüklü yazılımın güncellenmesini sağlar.
  • Verilerin Otomatik Gönderilmesi: Bu işlev, kestirimci bakımla ilgili yapılması gerekenleri belirlemek ve ayrıca olaylarla ilgili delillerin tespit çalışmalarının yapılmasını sağlamak için, EPYS’de depolanan verilerden bir kısmını, uzmanlar tarafından analiz edilmesi amacıyla bir kıyı istasyonuna gönderilmek üzere seçer.
  • Eğilim Grafikleri: Herhangi bir değişkenin, tek başına veya başka değişkenlerle birlikte, grafiksel olarak gösterilmesini sağlar. Hem gerçek zamanlı değerleri hem de depolanan geçmiş verileri kullanır.
  • Oynatma Modu: Herhangi bir durumu analiz etmek için uygulamanın kendisinde bulunan geçmiş verileri de dâhil ederek olayların (zamanın) sıkı bir şekilde kontrol edilmesini sağlar (geri sarma, ileri sarma, durdurma, hızlı ileri sarma).

 

NADCIS

Navantia Entegre Yara Savunma Sistemi (Navantia Integrated Damage Control System / NADCIS)’nin amacı, EPYS’nin bir parçası olarak veya bağımsız bir sistem olarak, kazara veya bir savaş sonucu meydana gelip gelmemesine bakmaksızın, geminin yara almasının önlenmesi; yaranın tespit edilmesi, aranması ve kontrol edilmesidir.

NADCIS; yangın algılama, taşkın tespiti, nükleer-biyolojik-kimyasal kirlilik kontrolü, yangın söndürme, sintine ve balast kontrolü, HVAC (ısıtma, havalandırma, iklimlendirme) kontrolü, erişim ve sızdırmazlığın izlenmesi ve kontrolü, yönetim ve vukuat takibi gibi standart işlevlerin yanı sıra işlevini daha iyi yerine getirebilmek için, birtakım araç ve fonksiyonları da içerir.

Temel yara savunma işlevlerine ek olarak, başka özelliklere de sahiptir:

  • Kontrol ve Güç Kararlılığı: Yara almayan ve yara alan gemi koşullarında kararlılık (stability) ve güç için hesaplama aracı. Araç, kararlılık koşullarının yeniden sağlanmasına yönelik öneriler sunar.
  • Video Gözetiminin Entegrasyonu: Sensörler tarafından tespit edilen vukuatın görsel olarak onaylanması için, Yara Savunma Operatörü’ne, otomatik olarak bir video penceresi açılacaktır.
  • Kaçış Yollarının Belirlenmesi: Geminin iki noktası arasındaki en uygun güzergâhın hesaplanması. Yolun hesaplanması, vukuat türünün (taşkın, yangın, duman, nükleer-biyolojik-kimyasal kirlilik veya yapısal hasar) yanı sıra diğer koşulları (erişim kapakları, asansörleri vb.) da hesaba katar.
  • Personel Konum Belirleyicisi: Gemi mürettebatının konumunun, RFID (Radyo Frekansı ile Tanımlama) etiketlerinin kullanımı ve gemi boyunca kurulu bir anten sistemi ile gerçek zamanlı olarak belirlenmesi. Sistem, gemiden biri denize düştüğünde, otomatik olarak alarm verir.
  • Panoramik Görünümler: Özellikle yara savunma için, ekipman ve sistemlerin bulunduğu yere ek olarak panoramik resimlerin de entegre bir şekilde görüntülenmesi.

 

Navantia Platform Eğitim Simülatörü

Navantia, kullanıcıya, COMPLEX/SIMPLEX teknolojisini referans alan; PC tabanlı bireysel eğitim simülatörlerinden (Bilgisayar Tabanlı Eğitmen / CBT) mürettebat eğitimi için tam hareketli görev simülatörlerine kadar, çok çeşitli eğitim ihtiyaçlarına göre uyarlanmış geniş bir EPYS eğitim simülatörü serisi sunuyor. Şimdiye kadar firma; İspanya, Norveç, Avustralya ve Venezuela için, çeşitli gemi türlerine yönelik (karakol botları, mayın avlama gemileri, fırkateynler, denizaltılar, amfibi hücum gemileri, vb.) simülatörler üretti.

Navantia’nin mürettebat eğitimi ile ilgili yaklaşımı, esas olarak gerçek gemi üzerinde çalışan ve öğrencinin simülasyon olduğunun farkına bile varmadığı, platform simülatörleri ile tamamlanan EPYS yazılımının kullanılmasından ibarettir. Dolayısıyla bu simülatörler, EPYS Programlanabilir Mantıksal Denetleyiciler (PLC) tarafından toplanan saha verileri yerine, doğrudan, gerçek zamanlı olarak EPYS veri tabanını besler.

Platform simülatörleri, gerçek yazılım işletimcisi arayüzünü (HMI) ve her biri farklı senaryolarda olmak üzere, geminin ekipman ve sistemlerine yönelik yazılımla uyumlu bir simülasyonun çalıştırıldığı, temsili EPYS konsollarını içeren uygun bir ortam aracılığıyla kullanıcılara, geminin kontrol sistemlerinin yönetimi ile ilgili eğitim olanağı sağlar.

Platform donanımının lokal kontrolü, geminin günlük işletiminde önemli bir rol oynadığı için, simülatörler, bu bileşenlerin kullanılmasını gerektiren durumlarda, eğitim için Yerel Operasyon Panolarının (LOP) ve diğer yardımcı ekipmanların bir temsilini (fiziksel ve/veya sanal) içerir. Sanallaştırılmış fiziksel panellere, geleceğin mürettebatının geminin iç kısmını ve ekipmanın tam yerini öğrenmesini ve gemideki yerel panelleri kullanmasını sağlayan, 3 Boyutlu Görünüm aracılığıyla erişilebilir.

 

Navantis

Navantia, platform ekipmanlarının kontrolü eğitimine ek olarak, geminin entegre yönetimi konusunda bir eğitime ihtiyaç duyulduğunda, gemide bulunan en eksiksiz ve karmaşık fiziksel kontrol konumunun (köprü üstünün) sanallaştırılmasını içeren gelişmiş bir çözüm sunar ve iç mekâna hakim olunduktan sonra, geminin dışını da ele alacak şekilde eğitimi tamamlar.

Seyrüsefer modülü; gerçeğe yakın bir yanıt elde etmek amacıyla, standart simülasyonda bulunan tüm bileşenlerin yanı sıra deniz durumu (dalga yüksekliği ve periyodu), rüzgâr, hava koşulları ve görünürlük gibi çevresel koşulların neden olduğu etkileri de dikkate alarak, geminin hidrodinamik davranışına ilişkin ayrıntılı bir modeli içerir. Bu parametreler, eğitmen tarafından belirlenir ve geminin davranışını etkiler.

Ayrıca simülatör, mürettebatın gemi operasyonu konusundaki eğitimi için, farklı görev senaryoları doğrultusunda, çok ayrıntılı 3 boyutlu sanal ortamların oluşturulmasını da içerir; böylelikle gerçeklik hissi elde edilmiş olur.

Navantia’nın yaklaşımı, aynı senaryolara tabi tutulan ekipman kullanıcılarına ve köprü üstü operatörlerine aynı eğitimin verilmesini sağlar ve bu operatörlerin, birbirleriyle etkileşime girmesi sayesinde, günümüzde, yalnızca gerçek gemi kullanarak elde edilebilen bir eğitim düzeyi yakalanmış olur.

 
Tanıtıcı makalenin, dergimizde yayımlanan haline ulaşmak için:

http://www.milscint.com/tr/files/2017/07/182_185_144-idef2017-NAVANTIA-tr.pdf

304 toplam görüntüleme, 2 bugünkü görüntüleme