Türkiye’nin Anayurt Güvenliğindeki Kozu: Retinar Ürün Ailesi – MSI Dergisi: Türk Savunma ve Havacılık Sanayisinin Güncel Referans Bilgi Kaynağı ve Yenilik Habercisi

Türkiye’nin Anayurt Güvenliğindeki Kozu: Retinar Ürün Ailesi

6 Temmuz 2018

İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesine bağlı Bilkent Holding’in teknoloji şirketi olan Meteksan Savunma, Türk savunma sanayisinde; yüksek teknoloji içeren ve bugüne kadar yurt dışına bağımlı kalınmış alanlarda, “yerli ve milli” çözümlerle faaliyet göstermeye ve Ar-Ge temelli, özgün ürünler ortaya koymaya devam ediyor. Bu ürünler arasında, sınır ve anayurt güvenliği gibi uygulamalara yönelik geliştirilen, Retinar Çevre Gözetleme Radarları Ailesi de yer alıyor. Özellikle Türkiye’nin sınır ve kritik tesis güvenliğine yönelik ihtiyaçlarına cevap vermek üzere geliştirilen ailenin ilk üyesi Retinar PTR’nin lansmanının ardından Meteksan Savunma, son yıllarda, PTR-X ve OPUS modellerini de ürün ailesine kattı.

Retinar OPUS, Efes-2016 tatbikatında da sergilendi.

Retinar’a Giden Yol

Dünya’da ve Türkiye’de gelişen güvenlik ihtiyaçları incelendiğinde; havaalanları, elektrik santralleri, boru hatları, rafineriler ve limanlar gibi tüm kritik tesislerin çevre güvenliğinde; yayaların, araçların ve küçük ve mini insansız hava araçlarının (İHA’ların) tesis sınırlarına yaklaşmadan önce tespit edilmesi, kritik noktalar olarak öne çıkıyor. Güvenlik kameralarının menzilleri çok düşük olduğundan, tehdide cevap verecek güvenlik birimlerine, hazırlık için yeterli zaman kazandırmaları pek mümkün olmuyor. Radarlar ise bu tehditleri kilometrelerce öteden algılayabiliyor ve önlem almak için gereken zamanı kazandırabiliyor. Radar ile tespit edilen hedeflere kameraların yönlendirilmesi ile de uzak mesafelerden gözetleme yapılmış oluyor.

Retinar PTR-X (solda) ve Retinar OPUS (sağda).

Sınır güvenliği söz konusu olduğunda ise çok uzun ve çok geniş alanlardaki hareketliliğin izlenmesi gerekiyor. Radar kullanımı sayesinde; izinsiz geçişlerin, kaçakçılık girişimlerinin ve silahlı tehditlerin de aralarında sayılabileceği hareketliliklerin, tüm sınırlar boyunca tespit edilebilmesi mümkün hâle geliyor.

Bir diğer güvenlik konusu olan kırsaldaki askeri karakollar ve devriye gezen güvenlik güçleri, sürekli olarak saldırıya açık konumda bulunuyor. Bu birliklerin, termal ve gündüz kameralarının işlevsiz kaldığı kötü hava koşullarında dahi çevresel farkındalıklarını yüksek tutabilmeleri için, radar kullanımı, en uygun çözüm olarak öne çıkıyor.

Bu ihtiyaçlar dikkate alındığında, güvenlik güçlerinin, arazi şartlarında, elindeki silahı kadar kolaylıkla kullanabileceği, düşük güçte batarya ile uzun süre çalışabilen, sırt çantasında taşınabilen, geniş alanlardaki hareketliliği tespit edebilen ve en önemlisi, keskin nişancı menzili ötesinden, insan-hayvan ayrımı yapabilen bir sisteme duyulan ihtiyaçtan hareketle, Meteksan Savunma, Retinar’ı geliştirme çalışmalarına başladı.

Yurt dışında ve Türkiye’de, farklı amaçlar için kullanıma yönelik geliştirilmiş çeşitli radarlar bulunuyor. Fakat bu radarların çoğunluğu, kara kuvvetlerinin, muharebe sahasını gözetleme (battlefield surveillance) ihtiyacı için tasarlanmış, büyük sistemler. Retinar ailesinin ilk üyesi olan Retinar PTR (Personel Tespit Radarı) ise küçük boyutları, hafifliği ve insan-hayvan ayrımı yapabilmesi gibi özellikleri ile kuvvet koruma (force protection) amaçlı kullanılabilecek taşınabilir (man-portable) bir radar ihtiyacına gerçekten cevap veren bir ürün olarak öne çıkıyor.

Retinar radar ailesinin kullanıcı arayüzü.

Retinar PTR’nin Ortaya Çıkışı

Meteksan Savunma’nın hava platformları için yeni bir radar geliştirdiği MİLDAR projesi ile 2007 yılında başlayan milimetre dalga radar çalışmaları, Retinar çevre gözetleme radarlarının teknolojik altyapısını oluşturuyor. İlk MİLDAR projesinin çıktısı olan prototip sistemin, güvenlik güçlerine gösteriminin yapılmasının ardından, bir kamu kurumunun, arazide kullanılabilecek taşınabilir bir radara ihtiyaç duyduğunu belirtmesi ile Meteksan Savunma ve söz konusu kurum arasında bir protokol imzalandı. Bu protokol uyarınca, kullanıcı tarafından geliştirme süresince verilen alan uzmanlığı desteğinin de katkısıyla Meteksan Savunma, ailenin ilk üyesi olan Retinar PTR’yi tasarlamaya başladı. Radarın prototipinin ortaya çıkmasından sonra, yerli ve yabancı çok sayıda güvenlik kurumu ile çalışmalar yapılarak ürün olgunlaştırıldı.

Retinar PTR

Sanayi kuruluşu olma bilinç ve sorumluluğu ile ticari alanlara yönelmek ve özellikle Türkiye’nin ihracat hedeflerine katkıda bulunmayı hedefleyen Meteksan Savunma, Retinar PTR’nin geliştirilmesi sürecinde, tamamen kendi öz kaynaklarından yararlandı. Tasarım mühendisleri ve sistem mühendislerinden oluşan çekirdek bir ekip ile 6 ay gibi kısa bir sürede ilk prototipi ortaya çıkaran Meteksan Savunma, kullanımı kolay bir arayüz tasarımı için, endüstriyel ürün tasarımcılarından danışmanlık almayı da ihmal etmedi.

Retinar PTR’nin tasarımında dikkate alınan önemli bir özellik, asli görevi çevre güvenliği olan kurumlarda, radar operatörü bulunması ihtiyacını ortadan kaldırmak. Klasik radarlarda, radar operatörlüğü, haftalar süren eğitimler ve yıllar boyunca radar kullanma tecrübesi gerektirir. Retinar’ın bu noktada en büyük avantajlarından biri de bilgisayar kullanabilen herkes tarafından, çok kısa bir eğitim sonrasında, etkin şekilde kullanılabilecek olması. Retinar PTR’nin kullanıcı arayüzünün 2 ve 3-boyutlu harita altlıklarıyla çalışabilmesi sayesinde, tarama yapılacak bölgenin 3-boyutlu haritası sisteme yüklendiğinde, hedefler, açı ve menzilin yanı sıra yükseklik bilgisiyle de konumlandırılabiliyor. Ayrıca 3-boyutlu harita kullanımında, yeryüzü kesitleri çıkarmak üzere çeşitli araçlar da kullanıcıya sunuluyor.

Meteksan Savunma, Retinar ailesinin üyeleri için, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından “Yerli Malı Belgesi” ve “Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi”; Milli Savunma Bakanlığından ise “Üretim İzin Belgesi” alarak; çözümlerinin, gerek milli teknoloji olduğunu gerekse kalifiye bir üretim hattında üretildiğini de tasdik ettirdi.

Retinar ailesine, taşınabilir bir radar sistemi olan PTR’den sonra, sabit ya da araç üstü kullanıma yönelik olarak bir direk üzerinde konumlandırılan ve daha yüksek tespit menziline sahip olacak şekilde geliştirilen PTR-X versiyonu dâhil edildi. Yakın ve uzak hedeflerin tespit ve takibi için seçilebilir tarama hızı seçeneğine de sahip olan PTR-X’e, radar ve kamera sistemlerinin avantajlarının tek bir sistemde birleştirilmesi hedefi doğrultusunda, gündüz / termal kamera sistemlerinin entegre edilmesiyle de OPUS katıldı.

Çevre koşullarına dayanım performansının görülmesi için çok sayıda teste tabi tutulan Retinar ürün ailesinin tüm üyeleri, farklı coğrafi bölgelerde çalışmaya uygun olarak tasarlandı ve üretildi.

 

Retinar radar ailesinin kullanıcı arayüzü.

 

Retinar Ailesinin Üyeleri: PTR, PTR-X ve OPUS

Retinar ürün ailesi, hâlihazırda; Retinar PTR, Retinar PTR-X ve Retinar OPUS’tan oluşuyor. Ailenin üyeleri, kullanım alanlarına göre farklı özellikler taşıyor. Örneğin, kırsal arazide mobil olarak gözetleme yapılması gerektiğinde, en uygun çözüm olarak Retinar PTR öne çıkıyor. Pille çalışan Retinar PTR, 2 adet sırt çantasında taşınabilecek kadar küçük ve hafif.

Kritik tesis güvenliği söz konusu olduğunda ise Retinar PTR-X devreye giriyor. Ailenin diğer üyeleri gibi, mevcut veya yeni kamera sistemleri ile birlikte çalışabilen çözümde, her bir radar, çok sayıda kamerayı yönlendirebiliyor. Havalimanları, enerji tesisleri, askeri tesisler gibi tüm kritik tesislerde sabit kullanım için uygun olan Retinar PTR-X, gerektiğinde araç üstünde de kullanılabiliyor.

Termal ve gündüz kamera sisteminin radar ile birlikte kullanıldığı Retinar OPUS ise gerekli hâllerde sabit olarak da kullanılabiliyor. Retinar OPUS, her tür tesis için giderek daha büyük tehdit hâline gelen, özellikle küçük İHA’ların tespit edilmesi amacıyla da etkin şekilde kullanılabilecek bir sistemdir.

 

  

Retinar PTR, özel çantalarında iki kişi tarafından taşınabiliyor.

 

Retinar ürün ailesini oluşturan Retinar PTR, Retinar PTR-X ve Retinar OPUS:

  • Küçük boyutları,
  • Hafiflik,
  • Milimetre dalga frekansında çalışan radar sayesinde yüksek çözünürlük,
  • Çok kısa bir eğitimle kullanılabilen arayüz ve
  • İnsan-hayvan ayrımı yapabilme,

gibi özellikleri ile yurt içi ve dışındaki muadillerinden ayrılıyor ve özellikle yurt içinde yatırım tekrarı yaratmadan, taşınabilir çevre gözetleme radarı ihtiyacına yönelik boşluğunu da dolduruyor.

Retinar ürün ailesinin kullanım alanlarından bazıları şöyle sıralanabilir:

  • Kritik tesislerin çevre güvenliği: Havaalanları, elektrik santralleri, boru hatları, rafineriler, limanlar ve güvenliğin çok kritik olduğu, tüm tesis ve altyapılar.
  • Sınır gözetleme ve sınır güvenliği.
  • Birlik ve kuvvet koruması.
  • Devriye gezen güvenlik güçlerinin kamp güvenliği.

 

Retinar OPUS bünyesinde bulunan radar, drone’a yönelik ilk tespit ve takipten sorumlu. Gerçekleştirilen testlerde, Retinar OPUS’un radarının, drone tespitinde ve takibinde kullanılabildiği gösterildi.

 

Retinar, Şimdi de Drone Savar Görevinde

Retinar ürün ailesi, kullanıcının farklı ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, gelişimini sürdürüyor. Meteksan Savunma, Türk savunma ve havacılık sanayisinin, alanlarında uzman firmaları ile iş birliğine gitti ve Retinar OPUS’un temel alındığı, komple bir Drone Savar Sistemi çözümü oluşturdu. İlk kez, 25-29 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirilen, Eurasia Airshow’da sergilenen Retinar Drone Savar çözümü, 3 ana alt sistemden oluşuyor:

  • Retinar OPUS Tümleşik Radar ve Elektro-Optik Suit / Meteksan Savunma
  • Lazer Karşı Tedbir Sistemi / SAVER
  • RF Karıştırıcı (daha sonra belirlenecek bir Türk firmasının ürünü)

Önerilen sistemde; Retinar OPUS bünyesinde bulunan radar, drone’a yönelik ilk tespit ve takipten sorumlu. Gerçekleştirilen testlerde, Retinar OPUS’un radarının, drone tespitinde ve takibinde kullanılabildiği gösterildi. Yapılan saha testlerinde, Retinar OPUS, 1,5 km mesafeden, küçük drone olarak sınıflandırılan DJI Phantom 4’ü; 2,5 km mesafeden de büyük drone olarak sınıflandırılan Hexacopter’i tespit ve takip etmeyi başardı. Takip edilmeye başlanan hedef drone, yine Retinar OPUS’un, termal/gündüz kameralarıyla kimliklendiriliyor ve devamında, daha hassas pozisyonlama ve takip yapılıyor. Retinar OPUS tarafından sağlanan, hedef drone yön ve pozisyon bilgisi, sistemin diğer unsurları olan, RF karıştırıcı veya lazer sistemine iletiliyor. Ortam koşullarına uygun olarak seçilecek karşı tedbir sistemine göre de RF karıştırıcı veya lazer sistemi ya da her ikisi birden hedefe angaje olarak drone’u etkisiz hale getiriyor.

SAVER’in Lazer Karşı Tedbir Sistemi

 

Retinar’ın Geleceği

Retinar ürün ailesi, potansiyel kullanıcılarının, anahtar teslimi güvenlik çözümü ihtiyacını da karşılayacak şekilde gelişimini sürdürecek. Bu kapsamda Meteksan Savunma; komuta kontrol yazılımı, IT altyapısı ve kamera entegrasyonu için, iş birliği yaptığı çeşitli firmalarla çalışmalarını sürdürüyor. Bu alandaki faaliyetler arasında, Retinar’ın daha da hafifletilmesi yönünde çalışmalar da yer alıyor.

Kullanıcılardan gelen talepler doğrultusunda, özellikle İHA’ların tespit ve teşhisine yönelik yetenek ve algoritmaların daha da geliştirilmesi çalışmaları sürüyor.

Tüm bu çalışmaların bir sonraki aşamasında hedef, yeni bir ürün olarak, deniz gözetleme radarının geliştirilmesi. Hâlihazırda bu radarın tasarım çalışmaları devam ediyor.

 

Retinar PTR

Retinar PTR, kırsalda görev yapan polis ve jandarma timlerinin rutin uygulamalarının ve arama tarama faaliyetlerinin etkinliğinin artması konusunda kuvvet çarpanı olabilecek bir sistem. İstenen her yerde hızlıca kurulabilmesi sayesinde, güvenlik güçlerinin yüksek temposuna uyum sağlayabiliyor.

Sistemin yüksek frekanslı radyo dalgası kullanımı ve geniş bantlı yapıda olması sayesinde, tespit edilen hedeflerle ilgili yüksek çözünürlükte veri alınabiliyor. Bu veri, kullanıcıya, polar radar ekranında, tespit ve takipler olarak sunuluyor. Aynı zamanda hedef inceleme grafiklerinde, hedefin insan, hayvan, araç ve benzeri sınıflarda kategorize edilmesine; hatta teşhisine olanak tanınıyor.

“Taşınabilir ve kullanımı kolay radar” konseptine uygun olarak tasarlanan Retinar PTR, özel çantalarında iki kişi tarafından taşınabiliyor ve özel bataryaları ile üçayak üzerinde, mobil olarak kullanılabiliyor. Özel WiFi antenleri ile 1 km’ye kadar uzaktan kumanda edilebilen sistem, özel uygulaması aracılığıyla akıllı telefonlar ve tabletler ile de haberleşebiliyor. Her türlü kamera sistemi ile entegre çalışabilen Retinar PTR, dâhil edildiği güvenlik sisteminde bulunan kameralara ve varsa stabilize silah platformlarına, ize yönlendirme (slew-to-cue) yapabiliyor.

Çevre gözetleme, çevre güvenliği, kamp koruması ile sınır ve kıyı gözetleme gibi güvenlik uygulamaları için geliştirilen Retinar PTR, 2 ve 3-boyutlu haritalar üzerinden gösterim yapan ve çok kısa bir eğitimle kullanılabilen gelişmiş bir kullanıcı arayüzüne sahip.

 

Retinar PTR-X

Kritik tesislerin ve bölgelerin güvenliği için ihtiyaç duyulan entegre güvenlik çözümlerinde, radarların, kamera sistemleri ile aynı konumda veya ayrı noktalarda, birbirini tamamlayacak şekilde entegre kullanımı ihtiyacı söz konusu olduğunda, Retinar PTR-X çözümü öne çıkıyor. PTR’den farklı olarak, kısa ve uzun menzil için farklı açısal dönme hızlarının seçilebildiği kullanım modlarına sahip olan sistemde, yakın menzilde açısal dönme hızı yükseltilerek hedef takip performansı iyileştiriliyor; uzak menzilde ise daha yavaş tarama suretiyle sinyal / gürültü oranı yükseltiliyor.

Retinar PTR-X sayesinde, terörist saldırıların tüm dünyada ilk hedefleri arasında yer alan havalimanları gibi kritik tesislerin, sınırlarının çok ötesinden başlayarak, her an ve maliyet etkin bir şekilde izlenmesi mümkün.

Retinar OPUS

Retinar OPUS Entegre Gözetleme Sistemi

Retinar ailesinin yeni üyesi Retinar OPUS, kısa ve uzun menzil için farklı açısal dönme hızları seçeneği ile etkin kullanım modları sunan Retinar PTR-X’in, gündüz / termal kamera sistemleri ile entegrasyonu sonucu ortaya çıktı. Kendi bağımsız yönlendirme birimlerine sahip Retinar PTR-X radarı ve uzun menzilli gündüz / termal kameraları, yere sabit olarak veya araç üzerinde, aynı eksen etrafında dönecek şekilde, tek bir direk üzerine yerleştiriliyor. OPUS’un kameraları, gelişmiş entegre arayüz üzerinden, ize yönlendirme ile radar tarafından tespit edilen hedeflere angaje edilebiliyor. Radar ve kamera sistemi, aynı dikey dönme eksenini paylaştığından, birbirlerinin görüş hatlarını engellemediği gibi tek direk kullanılması sayesinde, özellikle silah taşıyan araçlarda, silahın etki alanı üzerinde bir kısıtlama da yaratılmamış oluyor.

Gündüz / termal kamera sistemi, yönlendirme birimi sayesinde, istenen yatay ve dikey açıya dönebilir ve bu esnada, taşıdığı radar sistemi ise 360 derece sürekli dönerek tarama yapabilir. Yüksek yakınlaştırma kabiliyetine sahip termal ve video kameraların devreye girmesi sayesinde, radardan gelen koordinattaki olası tehdidin ne olduğu kolayca teşhis edilebiliyor.

Retinar OPUS’un en önemli özelliklerinden biri de belirli bir marka veya modele bağımlı olmadan, müşteri isterleri doğrultusunda, çeşitli kameralar ile entegre edilebilmesidir.

Retinar OPUS, gelişmiş 3-boyutlu radar ekranı ve gelişmiş radar ve kamera tabanlı otomatik hedef tanıma algoritmaları ile dünyadaki benzer ürünlerde ayrılıyor.

 

Retinar Çevre Gözetleme Radarları Ürün Ailesi Teknik Özellik Karşılaştırma Tablosu

Performans PTR PTR-X
Çalışma frekansı Ka Bant
Sistem mimarisi Darbe-Doppler, darbe sıkıştırmalı
Hedef Tipi ve belirleme mesafeleri (Pd: 90%, Pfa: 10-6 )
 Yürüyen insan (RKA 1 m2) 4 km 3-6 km
 Küçük Araç (RKA 10 m2) 8 km 6-12 km
 Büyük Araç (RKA 30 m2) 10 km 8-16 km
 Donanımsal sınır (instrumental) 12 km 12-24 km
 Çok yavaş hareket eden hedeflerin belirlenme hızı 0,2 m/s – 2 m/s
 Menzil çözünürlüğü 3 metre
 Menzil doğruluğu 1 metreden daha iyi
 Açı çözünürlüğü 2 derece
 Açısal doğruluk <1⁰ (tarama modu)

< 0,5⁰ (inceleme modu)

 Yanca kapsama 0-360 derece

(seçilebilir sektörel veya sürekli tarama)

 Yükseliş kapsama: ±25 derece, otomatik
Çalışma ve saklama koşulları
 Çalışma sıcaklığı -30º C / +55º C
 Depolama sıcaklığı -40º C / +65º C

 

418 toplam görüntüleme, 2 bugünkü görüntüleme